چگونه کانادا میراث ۷۰ ساله صلحبانی خود را خاموش میکند
کانادا دههها بهعنوان یکی از نمادهای اصلی صلحبانی سازمان ملل شناخته میشد؛ کشوری که نامش با «کلاهآبیها» و مأموریتهای حفظ صلح گره خورده بود. اما اکنون این میراث تاریخی در حال محو شدن است و بسیاری از کارشناسان معتقدند کانادا عملاً در حال پایان دادن به نقشی است که بیش از هفتاد سال بخشی از هویت بینالمللی آن بود.
ریشه این داستان به بحران سوئز در سال ۱۹۵۶ بازمیگردد؛ زمانی که لستر بی. پیرسون، دیپلمات و نخستوزیر آینده کانادا، ایده ایجاد نیروی حافظ صلح سازمان ملل را مطرح کرد. این ابتکار نهتنها به کاهش تنشهای بینالمللی کمک کرد، بلکه برای پیرسون جایزه صلح نوبل را نیز به ارمغان آورد و کانادا را به یکی از پیشگامان صلحبانی جهانی تبدیل کرد. در دهههای بعد، هزاران نیروی کانادایی در مأموریتهای مختلف از قبرس و بلندیهای جولان گرفته تا بالکان و آفریقا خدمت کردند.
اما امروز شرایط کاملاً متفاوت است. تعداد نیروهای کانادایی حاضر در مأموریتهای صلحبانی سازمان ملل از بیش از ۳۳۰۰ نفر در اوایل دهه ۱۹۹۰ به کمتر از ۳۰ نفر کاهش یافته است. این سقوط چشمگیر باعث شده کانادا در میان کشورهای مشارکتکننده در رتبههای پایین جدول قرار گیرد.
وزارت دفاع کانادا اخیراً تصمیم گرفته چندین مأموریت صلحبانی خود در مناطقی مانند قبرس، کوزوو، سودان جنوبی و جمهوری دموکراتیک کنگو را متوقف یا کوچکتر کند. دولت این اقدام را بخشی از «بازتنظیم تعهدات نظامی» برای مقابله با تهدیدهای جدید امنیتی توصیف میکند.
کارشناسان چند دلیل اصلی برای این عقبنشینی مطرح میکنند. نخست، تمرکز فزاینده کانادا بر تعهدات نظامی در چارچوب ناتو و دفاع از آمریکای شمالی (NORAD) است. دوم، تغییر ماهیت مأموریتهای سازمان ملل که از نظارت بر آتشبسها به عملیات پیچیده در جنگهای داخلی و بحرانهای انسانی تبدیل شدهاند. سوم، تجربههای تلخ دهه ۱۹۹۰ در کشورهایی مانند رواندا، سومالی و بوسنی که اعتماد بسیاری از دولتهای غربی به مدل سنتی صلحبانی را کاهش داد.
منتقدان هشدار میدهند که خروج کانادا تنها به کاهش تعداد نیروها محدود نمیشود؛ بلکه میتواند نفوذ سیاسی و اعتبار بینالمللی این کشور را نیز تضعیف کند. به باور آنان، کشوری که زمانی یکی از معماران اصلی صلحبانی جهان بود، اکنون در حال فاصله گرفتن از مهمترین بخش هویت دیپلماتیک خود است.
