شخصیت اوزمپیکی؛ آیا داروهای لاغری واقعاً احساسات و لذتهای زندگی را تغییر میدهند؟
با شروع مصرف داروهایی مثل اوزمپیک، وگووی و مانجارو، برخی افراد متوجه تغییرات عجیبی در رفتار و احساسات خود میشوند. چیزی که در شبکههای اجتماعی به آن «شخصیت اوزمپیکی» گفته میشود؛ اصطلاحی غیررسمی برای توصیف تغییراتی مانند کاهش میل به غذا، کم شدن هیجان خرید، بیعلاقگی به مهمانیها و حتی کمرنگ شدن لذت فعالیتهای روزمره.
این داروها در اصل برای درمان دیابت نوع ۲ ساخته شدند، اما بعدها برای کاهش وزن هم بهطور گسترده استفاده شدند. آنها با کند کردن تخلیه معده و کاهش اشتها عمل میکنند. اما نکته مهمتر این است که گیرندههای GLP-1 در بخشهایی از مغز نیز وجود دارند که با انگیزه، پاداش و تصمیمگیری مرتبط هستند.
دانشمندان معتقدند این داروها چیزی فراتر از اشتها را تحت تأثیر قرار می دهند؛ بهطوری که «میل به پاداش» در مغز کاهش مییابد. در نتیجه، نهتنها غذا، بلکه فعالیتهایی مثل خرید، نوشیدن الکل، قمار یا حتی استفاده از شبکههای اجتماعی نیز جذابیت کمتری پیدا میکنند.
نقش دوپامین، ماده شیمیایی مرتبط با لذت و انگیزه، در این میان مطرح است. به نظر میرسد این داروها نحوه پاسخ مغز به پاداش را تغییر میدهند، اما سازوکار دقیق آن هنوز بهطور کامل مشخص نیست.
اما همه این تغییرات منفی نیستند. بسیاری از مصرفکنندگان میگویند کاهش احساس دائمی گرسنگی باعث تمرکز بهتر، کنترل بیشتر بر رفتار و کاهش پرخوری احساسی شده است. حتی برخی افراد کاهش مصرف الکل یا ترک عادتهای وسواسی را گزارش کردهاند.
از نظر علمی نیز هنوز اجماع قطعی وجود ندارد. برخی گزارشها از تغییرات خلقی یا اضطراب در برخی افراد خبر میدهند، اما مطالعات گستردهتر هنوز ارتباط مستقیم و قطعی میان این داروها و اختلالات روانی را تأیید نکردهاند.
به همین دلیل بسیاری از متخصصان ترجیح میدهند به جای «تغییر شخصیت»، از اصطلاح «تغییرات رفتاری» استفاده کنند؛ زیرا شخصیت معمولاً پایدار است، در حالی که انگیزهها و احساسات میتوانند تحت تأثیر عوامل زیستی و سبک زندگی تغییر کنند.
