آیا چپدست یا راستدست بودن ذاتی است؟ پژوهش جدید میگوید «نه لزوماً»
یک مطالعه جدید دانشگاه کالیفرنیا نشان میدهد که دلیل چپدست یا راستدست بودن انسانها ممکن است آنقدرها که قبلاً تصور میشد به ساختار ذاتی مغز وابسته نباشد، بلکه نقش «تمرین و استفاده مداوم» بسیار پررنگتر از چیزی است که دانشمندان فکر میکردند.
در این پژوهش، از شرکتکنندگان خواسته شد با هر دو دست وظایف مختلفی را انجام دهند؛ از جمله رسیدن به اهداف ساده، انجام حرکات و کار با ابزارهایی که نیاز به دقت بالا داشتند. سپس این حرکات با تجهیزات تخصصی اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که در کارهای ساده، تفاوت قابل توجهی بین عملکرد دو دست وجود نداشت. اما زمانی که وظایف سختتر و پیچیدهتر شدند، دست غالب عملکرد بهتری نشان داد.
در آزمایش دیگری، از شرکتکنندگان خواسته شد با هر دو دست و حتی با آرنج خود بنویسند. در این مرحله، هیچ تفاوتی بین آرنج راست و چپ دیده نشد، زیرا هیچکدام قبلاً برای چنین کاری استفاده نشده بودند. اما پس از یک دوره کوتاه تمرین، هر دو آرنج با سرعتی مشابه پیشرفت کردند.
این یافتهها نشان میدهد که «تمرین و تکرار» نقش اساسی در شکلگیری مهارتهای حرکتی دارد و صرفاً تفاوتهای ذاتی مغزی تعیینکننده نیستند.
سالها تصور غالب این بود که یک نیمکره غالب در مغز باعث چپدست یا راستدست شدن افراد میشود. اما مطالعه جدید تأکید میکند که تفاوت بین دو دست در طول سالها و از طریق استفاده مداوم ایجاد میشود.
این یافتهها میتواند در حوزه توانبخشی نیز اهمیت زیادی داشته باشد. بهویژه برای بیمارانی که پس از سکته مغزی یا آسیبهای عصبی نیاز دارند مهارتهای حرکتی خود را دوباره یاد بگیرند، تمرکز بر تمرین هدفمند میتواند روند بهبود را به شکل قابل توجهی تقویت کند.
