وقتی هوش مصنوعی جای شَمَنها را میگیرد: فالگیری دیجیتال در سئول
در یکی از کوچههای مرکزی سئول، صدای زنگهای کوچک به گوش میرسد؛ نشانهای آشنا در فرهنگ کره جنوبی که معمولاً حضور یک شَمَن سنتی را خبر میدهد. اما در اینجا خبری از انسان نیست، بلکه یک «شَمَن هوش مصنوعی» است که با فناوری AI کار میکند.
در فرهنگ کره جنوبی، باور به شَمَنها و پیشگویی آینده بخش مهمی از زندگی مردم است. شَمَنهای سنتی، که «مودانگ» نام دارند، با لباسهای رنگارنگ و رقص و آواز با ارواح ارتباط برقرار میکنند و حتی گاهی برای نمایش قدرت معنوی خود روی تیغههای تیز راه میروند.
اما در فروشگاهی فرهنگی در سئول به نام Vinaida، این سنت با تکنولوژی ترکیب شده است. در اینجا، شَمَنها به شکل آواتارهای دیجیتال روی صفحه نمایش ظاهر میشوند و با هوش مصنوعی کار میکنند.
یکی از بازدیدکنندگان، کیم دا-اِه ۳۶ ساله، این تجربه را «جالب و متفاوت» توصیف کرد. او گفت مراجعه به شَمَن واقعی میتواند ترسناک و سنگین باشد، اما این تجربه دیجیتال برایش سادهتر و سبکتر بوده است.
در این سیستم، کاربران نام، جنسیت و تاریخ تولد خود را وارد میکنند. سپس یک «شَمَن دیجیتال» با کمک تشخیص صدا و چتبات هوش مصنوعی با آنها گفتگو میکند. این سیستم بر اساس باور سنتی «ساجو» (چهار ستون سرنوشت) آینده فرد را تحلیل میکند.
در پایان، کاربران یک طلسم پلاستیکی با کد QR دریافت میکنند که میتوانند با اسکن آن، پیشگویی کامل خود را ببینند. در بخش دیگری از فروشگاه، رباتی با دوربین و بازوی مکانیکی چهره افراد را تحلیل کرده و فال شخصیتی ارائه میدهد.
کیم پس از دریافت نتیجه گفت: فال من مثبت و متعادل بود. گفت در برابر تغییر مقاوم هستم و روابط خوبی دارم. کیم افزود که این پیشگویی تا حدی با شخصیت واقعیاش همخوانی داشت.
فالگیری در کره جنوبی ریشهای عمیق دارد و حتی روزنامهها نیز طالعبینی روزانه منتشر میکنند. فرهنگ پاپ مدرن نیز از این سنت الهام گرفته است.
این مرکز از زمان افتتاح در فوریه روزانه حدود ۱۰۰ بازدیدکننده داشته و خدمات آن تا ۸۰۰۰ وون (حدود ۵.۵۰ دلار) هزینه دارد. خدمات به چهار زبان ارائه میشود: کرهای، انگلیسی، چینی و ژاپنی.
یکی از گردشگران سنگاپوری نیز پس از دریافت فال از یک ربات گفت: به من گفت در خرج کردن پول عجله نکنم… و راست میگفت!
