چرا نسل Z دلتنگ گذشتهای است که هرگز در آن زندگی نکرده؟!
نوستالژی زمانی احساسی بود که با بالا رفتن سن به سراغ ما میآمد؛ دلتنگی برای کودکی، جوانی یا دهههایی که واقعاً تجربه شده بودند. اما امروز پدیدهای تازه در حال شکلگیری است: نسل Z (متولدین 1997 تا 2012)، دچار حس عمیق دلتنگی برای دورههایی شدهاند که هرگز در آنها زندگی نکردهاند. از موسیقی دهه هشتاد و تکنولوژی دهه نود گرفته تا مد اوایل دهه 2000، گذشتهای که اصلاً متعلق به آنها نیست.
جوانان امروز به جای خاطرات واقعی، با «خاطرات دست دوم» پیوند احساسی برقرار میکنند. آنها گذشته را از طریق عکسها و فیلمها میشناسند و آن را دورهای باثباتتر، شادتر و واقعیتر از حال تصور میکنند. در حالی که نسلهای قبلی به تجربههای شخصی خود رجوع میکردند، این نسل به تاریخ خیالپردازی شده پناه میبرد.
شبکههای اجتماعی نقش کلیدی در این روند دارند. به گفته اولیویا سزینتار، روانشناس، این فضاها مدام نسخهای زیباشده و بی نقص از گذشته نمایش میدهند. خاطراتی که فیلتر شدهاند و بیشتر به زیبایی بصری وفادارند تا واقعیت. همین تصویرسازی باعث میشود گذشته کاملتر از آنچه بوده به نظر برسد.
همهگیری کرونا نیز نقطه شکاف مهمی برای این نسل بود. راجر بالسا، کارشناس سلامت روان، آن را مرزی شبیه قبل و بعد از یک واقعه تاریخی بزرگ توصیف میکند. برای بسیاری از جوانان، زندگی عادی از همانجا به دو بخش تقسیم شد.
در جهانی پر از اضطراب اقلیمی، بیثباتی اقتصادی و تنشهای سیاسی، نوستالژی به ابزاری برای تسکین تبدیل شده است. برخلاف نسل قبلی یعنی نسل هزاره یا میلنیال که دلتنگ کودکی خود هستند، نسل Z به دهههایی پناه میبرد که هرگز تجربه نکرده، اما آنها را آرامتر و بیدغدغهتر میبیند. این نوع دلتنگی که «نوستالژی ترمیمی» نام دارد، میل به بازسازی گذشتهای است که بهتر از اکنون تصور میشود.
این احساس فقط درونی نیست؛ به یک جریان فرهنگی تبدیل شده است. بازگشت صفحههای وینیل، گوشیهای ساده، لباسهای قدیمی و زیباییشناسی دهه 2000 نشان میدهد دلتنگی برای گذشته به سبک زندگی بدل شده است.
