رویای سبز یا کابوس اقتصادی؟ چرا اهداف اقلیمی کانادا به دیوار واقعیت خوردهاند
کانادا در سالهای اخیر یکی از جاهطلبانهترین برنامههای اقلیمی جهان را معرفی کرده است؛ کاهش ۴۰ تا ۴۵ درصدی انتشار گازهای گلخانهای تا سال ۲۰۳۰ و رسیدن به «صفر خالص» تا ۲۰۵۰. روی کاغذ، این اهداف تصویری جذاب از آیندهای پاک ترسیم میکنند. اما پشت این تصویر سبز، واقعیتی پیچیده و پرهزینه نهفته است که بسیاری از کارشناسان آن را از نظر اقتصادی بسیار دشوار میدانند.
برآوردها نشان میدهد تحقق برنامه «صفر خالص» به حدود دو تریلیون دلار سرمایهگذاری جدید نیاز دارد؛ رقمی عظیم که شامل توسعه شبکه برق، ساخت نیروگاههای هستهای، بازسازی خانهها و نوسازی ناوگان حملونقل میشود. تنها هزینه سالانه این گذار حدود ۶۰ میلیارد دلار تخمین زده شده؛ عددی که منتقدان میگویند با توان اجرایی و هماهنگی دولتهای کانادا فاصله زیادی دارد.
یکی از بزرگترین چالشها، شبکه برق کشور است. برای برقیسازی حملونقل، سیستم گرمایشی و صنایع، تولید برق کانادا باید تقریبا دو برابر شود. اما ساخت خطوط انتقال برق جدید با موانع حقوقی، استانی و بومی روبهروست و پیشرفت پروژهها را کند کرده است.
از سوی دیگر، شرایط آبوهوایی کانادا مشکلساز شده است. پمپهای حرارتی که بخش مهمی از برنامه کاهش آلایندگی ساختمانها هستند، در سرمای شدید استانهای مرکزی و شمالی کارایی کامل ندارند و اغلب به سیستم گرمایشی پشتیبان نیاز پیدا میکنند. هزینه بازسازی خانههای قدیمی نیز برای بسیاری از خانوادهها به دهها هزار دلار میرسد.
اتومبیلهای برقی هم با واقعیت جغرافیایی کانادا برخورد کردهاند. سرمای شدید میتواند برد باتری را تا ۴۰ درصد کاهش دهد و در مناطق روستایی و مسیرهای طولانی، زیرساخت شارژ هنوز کافی نیست.
اقتصاد کانادا همچنان به نفت و گاز وابسته است. این بخش نزدیک به ۱۰ درصد تولید ناخالص داخلی کشور را تشکیل میدهد و صادرات انرژی همچنان بزرگترین منبع درآمد صادراتی کاناداست.
در همین حال، پروژههای استخراج مواد معدنی حیاتی مانند لیتیوم، نیکل و کبالت نیز با سالها تأخیر در صدور مجوز مواجهاند؛ موادی که برای تولید باتری و توربینهای بادی ضروری هستند.
افزون بر این، حذف مالیات کربن، اختلاف شدید میان استانها، تورم بالا، افزایش نرخ بهره و رقابت سنگین آمریکا و چین در حوزه انرژی پاک، فشارها را بیشتر کردهاند. بسیاری از پروژههای انرژی پاک در آمریکای شمالی طی دو سال گذشته به دلیل هزینههای سنگین لغو یا متوقف شدهاند.
