آیا قضات کانادایی بیش از حد سیاسی شدهاند؟
در بیانیهای اخیر، بیانکا کرات، رئیس Canadian Bar Association (CBA)، به خبرنگاران هشدار داد که از انتقاد از قضات در حال خدمت خودداری کنند، زیرا ممکن است باعث «تضعیف مشروعیت» دستگاه قضایی شود. او با اشاره به تهدیدهای نامشخص علیه حاکمیت قانون و استقلال قضایی، تلاش کرد منتقدان را ساکت کند. با این حال، نگرانی بزرگتر این است که سازمانهایی مانند CBA، که خواهان اطاعت بیچونوچرا از دستگاه قضایی هستند، در انتخاب قضات نیز نقش دارند.
در کانادا، روند انتخاب قضات فدرال برای اکثر مردم، حتی بسیاری از وکلا و سیاستمداران، مبهم و پیچیده است. بخش اصلی این فرآیند «کمیتههای مشورتی قضایی» است که در هر استان فعالیت میکنند و وظیفه ارزیابی صلاحیت متقاضیان را دارند. این کمیتهها ظاهراً مستقل و غیرحزبی معرفی میشوند، اما منتقدان معتقدند در عمل چنین نیست.
پس از اصلاحات دولت جاستین ترودو در سال ۲۰۱۶، ترکیب این کمیتهها تغییر کرد. بهجای وکلای باتجربه، اعضایی از «عموم مردم» منصوب شدند که به گفته منتقدان، بیشتر بازتابدهنده گرایشهای ایدئولوژیک دولت وقت هستند تا تخصص حقوقی. علاوه بر این، نمایندگان نهادهایی مانند انجمن وکلای کانادا و کانونهای وکلا نیز در این فرآیند حضور دارند، در حالی که انتخاب آنها نیز بهطور غیرمستقیم تحت تأثیر دولت فدرال است.
منتقدان میگویند این ساختار نهتنها شفاف نیست، بلکه زمینه نفوذ ایدئولوژیک را فراهم میکند. به باور آنها، سازمانهایی مانند CBA که نقش اصلیشان لابیگری و شبکهسازی است، نماینده کل جامعه حقوقی نیستند و نباید در انتخاب قضات دخیل باشند.
در نهایت، پیشنهاد میشود که این روند شفافتر شده و نقش نهادهای دارای منافع خاص کاهش یابد. از جمله راهکارها میتوان به پاسخگویی عمومی اعضای انتخابشده و ایجاد توازن بیشتر میان نهادهای دولتی اشاره کرد. به اعتقاد نویسنده، یک نظام قضایی که در پشت درهای بسته و تحت تأثیر گروههای خاص شکل بگیرد، با اصول دموکراسی سازگار نیست و نیازمند اصلاحات جدی است.
