از قاعدگی تا یائسگی؛ ارتباط پنهان با سلامت قلب انسان

سلامت قلب زنان فقط به فشار خون و کلسترول محدود نمی‌شود؛ تغییرات هورمونی، قاعدگی، عوارض بارداری و زمان یائسگی نیز می‌توانند سرنخ‌هایی مهم درباره خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی باشند. با وجود این، ارتباط میان این عوامل آن‌طور که باید جدی گرفته نمی‌شود.
بیماری‌های قلبی‌عروقی بزرگ‌ترین تهدید برای سلامت زنان هستند و سالانه حدود یک‌سوم مرگ‌ومیر زنان را به خود اختصاص می‌دهند. با این حال، کمتر از نیمی از زنان از چنین آماری اطلاع دارند.
دکتر سادیا اس. خان، متخصص قلب و اپیدمیولوژی در دانشکده پزشکی فاینبرگ دانشگاه نورث‌وسترن، می‌گوید بسیاری از نشانه‌های خطر قلبی سال‌ها پیش از بروز بیماری قابل شناسایی‌اند، اما اطلاعات به‌دست‌آمده در بخش‌های مختلف درمانی اغلب به یکدیگر متصل نمی‌شوند.
انجمن قلب آمریکا با همکاری چند نهاد معتبر پزشکی، چارچوبی جدید برای پیشگیری از بیماری‌های قلبی در دختران و زنان ارائه کرده است. این چارچوب چهار مرحله زندگی را در نظر می‌گیرد: آغاز قاعدگی، سال‌های فعالیت تخمدان‌ها و بارداری، دوران پیش‌یائسگی و پس از یائسگی.
قاعدگی پیش از ۱۰سالگی، نامنظمی چرخه قاعدگی و یائسگی زودرس می‌توانند نشانه‌هایی از افزایش خطر قلبی باشند. پژوهشی روی بیش از ۱۰ هزار زن نشان داد یائسگی طبیعی پیش از ۴۰سالگی با حدود ۴۰ درصد افزایش خطر مادام‌العمر بیماری عروق کرونر قلب ارتباط دارد.
عوارض بارداری، به‌ویژه پره‌اکلامپسی یا مسمومیت بارداری، نیز می‌توانند خطرهای پنهان قلبی را آشکار کنند؛ خطرهایی که حتی سال‌ها پس از زایمان باید در مراقبت‌های پزشکی لحاظ شوند. همچنین، علائم سندرم پیش از قاعدگی و تغییرات خلقی دوران یائسگی می‌توانند خواب، فعالیت بدنی و عادات غذایی را مختل کنند و نباید کم‌اهمیت تلقی شوند.
دکتر خان تأکید می‌کند که مراقبت از سلامت قلب باید در تمام مراحل زندگی ادامه یابد. زنان ممکن است نزدیک به ۴۰ درصد عمر خود را پس از یائسگی سپری کنند؛ بنابراین، سابقه هورمونی آنان باید همچنان در ارزیابی خطرهای قلبی مورد توجه قرار گیرد.
با این حال، ثبت اطلاعات پزشکی کافی نیست. تبعیض، نادیده‌گرفتن علائم و دسترسی نابرابر به درمان باید برطرف شوند. زنان در پژوهش‌های قلبی کمتر از حد لازم حضور دارند؛ بررسی کارآزمایی‌های سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۳ نشان داد زنان تنها ۲۲ درصد شرکت‌کنندگان مطالعات مربوط به سندرم‌های حاد کرونری، از جمله حملات قلبی، را تشکیل می‌دادند.