چرا بعضیها واقعاً “روح” میبینند؟ سه عامل پنهان که مغز را فریب میدهند
یکسوم مردم انگلستان باور دارند که روح یا پدیدههای فراطبیعی را تجربه کردهاند. اما یک پژوهشگر علوم روانشناسی توضیح میدهد که این تجربهها لزوماً ماورایی نیستند و ممکن است نتیجه ترکیب چند عامل کاملاً طبیعی باشند که مغز آنها را اشتباه تفسیر میکند.
پروفسور ملیسا مافئو از دانشگاه Wake Forest میگوید برخی افراد به دلیل ترکیب ویژگیهای شخصیتی، شرایط محیطی و فرآیندهای عصبی، بیشتر در معرض «تجربههای شبهماورایی» قرار دارند.
۱. محرکهای محیطی
یکی از عوامل مهم، تغییرات محیطی مانند میدانهای الکترومغناطیسی (EMF) است. این میدانها در اطراف ما وجود دارند و معمولاً دیده نمیشوند.
برخی مطالعات در مکانهایی مثل زیرزمینهای تاریخی ادینبرو و کاخ Hampton Court نشان دادهاند که در مناطق “تسخیرشده” نوسانات EMF بیشتر گزارش شده است.
۲. اختلالات عصبی و خواب
بخشهایی از مغز، بهویژه اتصال تمپوروپاریتال، نقش مهمی در حس «بودن در بدن» دارد. در خواب REM، بدن فلج میشود تا فرد حرکات رویا را اجرا نکند. اما گاهی افراد در همین حالت بیدار میشوند و دچار «فلج خواب» میشوند؛ یعنی نمیتوانند حرکت کنند و همزمان توهمهای بسیار واقعی تجربه میکنند.
۳. ویژگیهای شخصیتی
برخی افراد دارای ویژگیهایی به نام «اسکیزوتایپی» هستند؛ یعنی حساسیت بالا به حضورها، باورهای جادویی و تفکر غیرمعمول. این افراد بیشتر احتمال دارد تجربههای فراطبیعی را واقعی تلقی کنند.
به گفته پروفسور مافئو، اگر فردی به ارواح باور داشته باشد و همزمان دچار فلج خواب یا تغییرات محیطی شود، مغز او ممکن است این تجربهها را به «روح» نسبت دهد.
در نهایت، پژوهشگران میگویند بسیاری از تجربههای “ماورایی” میتوانند با پدیدههایی مانند نوسانات صوتی بسیار پایین (infrasound) در ساختمانهای قدیمی نیز توضیح داده شوند؛ امواجی که حتی اگر شنیده نشوند، میتوانند احساس اضطراب یا تغییرات خلقی ایجاد کنند.
