افسانه ویتامین C فرو ریخت؛ چرا هیچ قرصی نمیتواند سیستم ایمنی را «جادویی» تقویت کند؟
بسیاری از مردم با نخستین نشانههای سرماخوردگی به سراغ ویتامین C میروند و امیدوارند دوزهای بالای این مکمل از بیماری جلوگیری کند. اما دنیل دیویس، استاد ایمنیشناسی، میگوید شواهد علمی نشان میدهد که مصرف زیاد ویتامین C به احتمال زیاد نمیتواند مانع ابتلا به سرماخوردگی شود.
به گفته او، مشکل اصلی درک نادرست از مفهوم «تقویت سیستم ایمنی» است. برخلاف تصور رایج، یک سیستم ایمنی قویتر همیشه به معنای سیستم ایمنی بهتر نیست. بدن باید بهطور مداوم میان عوامل خطرناک مانند ویروسها و باکتریها و عناصر بیضرر مانند مواد غذایی، باکتریهای مفید روده و سلولهای سالم بدن تمایز قائل شود. بنابراین سلامت سیستم ایمنی بیشتر به تعادل و دقت وابسته است تا قدرت صرف.
دیویس توضیح میدهد که فعالیت بیش از حد سیستم ایمنی نیز میتواند خطرناک باشد. بیماریهایی مانند اماس، آرتریت روماتوئید، لوپوس و دیابت نوع یک زمانی رخ میدهند که سیستم ایمنی به اشتباه به بافتهای سالم بدن حمله میکند. به همین دلیل، هدف علم پزشکی تنها «تقویت» ایمنی نیست، بلکه تنظیم صحیح عملکرد آن است.
او همچنین به باور قدیمی درباره ویتامین C اشاره میکند که تا حد زیادی تحت تأثیر تبلیغات و حمایتهای دانشمند مشهور، «لینوس پاولینگ»، گسترش یافت. هرچند ویتامین C برای سلامت بدن ضروری است، اما شواهد محکمی وجود ندارد که مصرف مقادیر زیاد آن از سرماخوردگی پیشگیری کند.
به گفته این استاد دانشگاه، عوامل موثر بر سلامت ایمنی بسیار پیچیدهتر هستند. خواب کافی، کنترل استرس، فعالیت بدنی متعادل و حفظ وزن مناسب همگی نقش مهمی دارند، اما هیچکدام راهحلی جادویی و یکسان برای همه افراد نیستند. حتی ورزش بیش از حد یا کمبود وزن نیز میتواند عملکرد سیستم ایمنی را مختل کند.
دیویس معتقد است آینده درمانهای ایمنی در فناوریهای دقیق و هدفمند نهفته است. یکی از نمونههای موفق، درمان «CAR-T» است که در آن سلولهای ایمنی بیمار برای مبارزه با سرطان بهصورت ژنتیکی اصلاح میشوند. این روش هماکنون در درمان برخی سرطانهای خون به کار میرود و ممکن است در آینده برای بیماریهای خودایمنی نیز استفاده شود.
Why vitamin C is not the immune shortcut many people hope for | Dagens.com
الکل یا ماریجوانا؟ کدام یک آسیب بیشتری به بدن وارد میکند؟
بحث درباره خطرات الکل و ماریجوانا سالهاست ادامه دارد، اما اکنون کارشناسان تلاش کردهاند تفاوتهای اصلی این دو ماده را از نظر تأثیر بر بدن و مغز توضیح دهند.
الکل به دلیل محلول بودن در آب، بهسرعت توسط بدن جذب میشود و خیلی زود وارد جریان خون میگردد. به همین دلیل، اثرات آن در مدت کوتاهی بر مغز و اندامهای داخلی ظاهر میشود. در مقابل، تیاچسی (THC)، ماده فعال موجود در ماریجوانا، در چربی حل میشود. این ویژگی باعث میشود که THC راحتتر در بخشهایی از بدن مانند مغز ذخیره شده و مدت طولانیتری در بدن باقی بماند.
موسسه آناتومی انسان توضیح میدهد که نحوه مصرف ماریجوانا نیز در شدت و سرعت اثرات آن نقش مهمی دارد. هنگام دود کردن، اثرات آن تقریباً بلافاصله احساس میشود، اما محصولات خوراکی زمان بیشتری برای اثرگذاری نیاز دارند و معمولاً تأثیرات قویتر و ماندگارتری ایجاد میکنند.
به گزارش LADBible، کارشناسان موسسه آناتومی انسان معتقدند که الکل در طول زمان میتواند آسیبهای جدی به اندامهای بدن، بهویژه کبد، وارد کند. همچنین مصرف الکل با مشکلاتی مانند کاهش تعادل، اختلال در قضاوت و ضعف حافظه ارتباط دارد.
در سوی دیگر، ماریجوانا بیشتر بر توانایی مغز در پردازش اطلاعات اثر میگذارد. افرادی که از آن استفاده میکنند ممکن است با کاهش تمرکز، فراموشی و دشواری در دنبال کردن مکالمات روبهرو شوند.
مصرف زیاد الکل نیز میتواند به پدیدهای موسوم به «بلکاوت» یا قطع حافظه منجر شود؛ وضعیتی که در آن فرد قادر به یادآوری اتفاقاتی که در زمان مستی رخ دادهاند، نیست.
بر اساس اعلام سازمان جهانی بهداشت، هیچ میزان کاملاً بیخطری از مصرف الکل از نظر خطر ابتلا به سرطان وجود ندارد. حتی مصرف متوسط الکل نیز میتواند در بلندمدت احتمال بروز برخی سرطانها را افزایش دهد. در مورد ماریجوانا، موسسه آناتومی انسان میگوید شواهد علمی قاطعی وجود ندارد که نشان دهد THC در مصرف معمول، بهویژه در محصولات بدون دود، مستقیماً باعث سرطان میشود.
کارشناسان موسسه آناتومی انسان در جمعبندی خود میگویند که الکل به طور کلی آسیب جسمی بیشتری نسبت به ماریجوانا به بدن وارد میکند. با این حال، هر دو ماده میتوانند بر عملکرد مغز تأثیر بگذارند و مصرف مداوم یا بیش از حد آنها با خطرات قابل توجهی برای سلامت همراه است.
