عسل؛ شیرینی درمانگر یا بمب قندی پنهان؟ راز کاهش وزن و مبارزه احتمالی با سرطان

عسل از هزاران سال پیش به‌عنوان یک ماده غذایی ارزشمند و درمانی شناخته شده است. این ماده شیرین توسط زنبورها از شهد گل‌ها تولید می‌شود؛ سپس در کندوها به قندهای ساده‌تری مانند فروکتوز و گلوکز تبدیل شده و به‌عنوان غذای ذخیره نگهداری می‌شود. عسلی که در فروشگاه‌ها می‌بینیم نیز همان محصول است، اما معمولاً فیلتر و فرآوری شده و سپس بسته‌بندی می‌شود.

با وجود طبیعی بودن، عسل در اصل تقریباً کاملاً از قند تشکیل شده و به‌سرعت در بدن جذب می‌شود. تنها یک قاشق غذاخوری ۲۰ گرمی عسل حدود ۶۱ کالری دارد. متخصصان تغذیه مانند بث چرونی تأکید می‌کنند که عسل باید همچنان مانند «قند مایع» مصرف شود. توصیه‌های تغذیه‌ای آمریکا مصرف قند افزوده را تا ۵۰ گرم در روز محدود می‌کند (حدود سه قاشق عسل)، و این عدد در بریتانیا حتی کمتر است.

با این حال، پژوهش‌ها نشان می‌دهد که عسل ممکن است در صورت جایگزینی با شکر معمولی، اثرات مثبتی داشته باشد. در یک مطالعه بالینی، افرادی که به‌جای شکر، روزانه عسل مصرف کردند، پس از یک ماه کاهش جزئی در وزن، چربی بدن و BMI داشتند، در حالی که گروه مصرف‌کننده شکر وزن اضافه کردند. دانشمندان معتقدند عسل می‌تواند بر هورمون‌های گرسنگی و سیری اثر بگذارد و نوسانات قند خون را کاهش دهد، در نتیجه میل به خوردن شیرینی کمتر می‌شود.

در حوزه سرطان و پیری، برخی مطالعات آزمایشگاهی نشان داده‌اند که عسل ممکن است رشد سلول‌های سرطانی را کند کند، هرچند این تحقیقات هنوز اولیه است. در یک مطالعه دیگر روی بیماران پرتودرمانی، مصرف عسل باعث کاهش درد و التهاب شد. همچنین تحقیقات دانشگاه آکسفورد نشان داده‌اند که عسل می‌تواند علائم عفونت‌های تنفسی را کاهش داده و مدت بیماری را کوتاه‌تر کند.

سازمان جهانی بهداشت و انجمن کودکان آمریکا نیز از عسل برای درمان سرفه حمایت کرده‌اند.

نوع عسل نیز مهم است: عسل خام و تیره معمولاً مواد مغذی و آنتی‌اکسیدان بیشتری دارد، اما ممکن است خطر آلودگی اندکی نیز داشته باشد. در مقابل، عسل‌های فرآوری‌شده ایمن‌تر اما از نظر ارزش غذایی ضعیف‌تر هستند.

در نهایت، عسل می‌تواند مفید باشد، اما تنها زمانی که در حد اعتدال و به‌عنوان جایگزین هوشمندانه شکر مصرف شود، نه افزودنی بی‌محابا در رژیم غذایی.