یک عامل پنهان که حتی افراد سالم را دچار حمله قلبی میکند
دارن علی در ۴۵ سالگی، در حالی که ظاهراً سالم بود، تنها یک نشانه خفیف داشت: درد در قسمت بالای کمر. سه ماه بعد، دچار یک حمله قلبی شدید شد. او این تجربه را مثل فشرده شدن یک کش در قفسه سینه توصیف میکند. اگر او زودتر یک آزمایش خون ساده انجام داده بود، شاید میفهمید که در معرض خطر بالایی قرار دارد.
لیپوپروتئین(a) چیست؟
لیپوپروتئین(a) یا Lp(a) نوعی ذره چربی و پروتئین در خون است که همه افراد آن را دارند. اما وقتی سطح آن بالا باشد، خطرناک میشود. این ماده نسبت به سایر انواع کلسترول چسبندهتر است و راحتتر به دیواره رگها میچسبد. در نتیجه، به مرور زمان پلاکهایی تشکیل میدهد که میتوانند جریان خون را مختل کرده و به حمله قلبی یا سکته منجر شوند.
چرا بسیاری از افراد از آن بیخبرند؟
حدود یکپنجم کاناداییها سطح بالایی از Lp(a) دارند، اما بیشترشان از این موضوع اطلاع ندارند. دلیلش این است که این وضعیت معمولاً هیچ علامتی ندارد و در آزمایشهای معمول کلسترول هم بررسی نمیشود. به همین خاطر، ممکن است فرد کاملاً سالم به نظر برسد اما در واقع در معرض خطر باشد.
چه کسانی باید بیشتر مراقب باشند؟
سطح این ماده بیشتر به ژنتیک وابسته است و معمولاً در طول زندگی تغییر زیادی نمیکند. اگر در خانوادهات سابقه بیماری قلبی یا سطح بالای این عامل وجود دارد، بهتر است آزمایش بدهی. همچنین افرادی با سابقه سکته، مشکلات کلیوی، چاقی یا کبد چرب باید بیشتر مورد توجه قرار بگیرند.
آیا میتوان آن را کنترل کرد؟
در حال حاضر، سبک زندگی سالم تأثیر مستقیمی بر کاهش این عامل ندارد، اما همچنان برای سلامت کلی ضروری است. داروی مشخصی هم که مستقیماً آن را کاهش دهد وجود ندارد، اما پزشکان با کنترل سایر عوامل خطر، مانند کلسترول بد، تلاش میکنند ریسک را پایین بیاورند.
Lp(a) یک عامل پنهان اما مهم در سلامت قلب است. تنها راه شناسایی آن، یک آزمایش خون ساده است. آگاهی از این موضوع میتواند به پیشگیری کمک کند و از بروز اتفاقات ناگهانی جلوگیری کند.
