انقلاب AI در داروسازی؛ آیا عصر آزمایشهای هزینه بر طولانی تمام شد؟
هوش مصنوعی سالهاست بهعنوان موتور تازه کشف دارو معرفی میشود، اما واقعیت این است که تعداد داروهای تأییدشده توسط سازمان غذا و داروی آمریکا همچنان حدود ۵۰ مورد در سال باقی مانده است. به گفته بن لیو، مدیرعامل شرکت بیوتک Formation Bio، مشکل اصلی کشف دارو نیست؛ گره کار در مرحله کارآزماییهای بالینی است ، همان فرآیند طولانی و بسیار پرهزینهای که گاهی سالها زمان میبرد و صدها میلیون دلار خرج برمیدارد.
Formation Bio با حمایت سرمایهگذارانی مانند سم آلتمن، سراغ همین گلوگاه رفته است. این شرکت از هوش مصنوعی برای سریعتر کردن کارهای اداری و تحلیلی استفاده میکند؛ از جذب بیماران گرفته تا امور قانونی و تطبیق دقیق دارو با بیماریها. آنها میگویند میتوانند زمان اجرای یک کارآزمایی را تا ۵۰ درصد کاهش دهند. نکته مهم اینجاست که هوش مصنوعی دوره آزمایش دارو روی بیمار را کوتاه نمیکند، بلکه بروکراسی قبل و بعد از آن را ساده و سریع میکند.
مدل کاری این شرکت هم متفاوت است: هر سال چند داروی امیدوارکننده میخرند، خودشان کارآزمایی را جلو میبرند و اگر نتیجه موفق باشد، آن را با سود بالا میفروشند. تاکنون دو فروش بزرگ داشتهاند؛ یکی به Sanofi با ارزشی بیش از ۵۴۵ میلیون یورو و دیگری به Eli Lilly نزدیک به ۲ میلیارد دلار.
لیو معتقد است اگر کارآزماییها ارزانتر و سریعتر انجام شوند، میتوان شرکتهای داروسازی چابکتری ساخت و داروها را با هزینه کمتر و دسترسی گستردهتر به بیماران رساند ، تغییری که میتواند قواعد بازی صنعت دارو را عوض کند.
