کروموزوم Y در حال ناپدید شدن است؛ آینده مردان چه خواهد شد؟

دانشمندان سال‌هاست درباره سرنوشت کروموزوم Y، کروموزومی که نقش مهمی در تعیین جنسیت مردانه دارد، تحقیق می‌کنند. این کروموزوم در طول میلیون‌ها سال بخش زیادی از ژن‌های خود را از دست داده و برخی پژوهشگران معتقدند اگر روند کنونی ادامه پیدا کند، ممکن است در چند میلیون سال آینده کاملاً ناپدید شود. 

کروموزوم Y حامل ژن مهمی به نام SRY  است که در مراحل ابتدایی رشد جنین، مسیر شکل‌گیری ویژگی‌های جنسی مردانه را فعال می‌کند. اما برخلاف دیگر کروموزوم‌ها که معمولاً دو نسخه دارند و می‌توانند اطلاعات ژنتیکی خود را ترکیب و اصلاح کنند، کروموزوم Y تنها از پدر به پسر منتقل می‌شود و امکان بازسازی ژنتیکی کمتری دارد؛ عاملی که به مرور باعث از دست رفتن برخی ژن‌های آن شده است. 

اما آیا ناپدید شدن کروموزوم Y به معنای پایان مردان است؟ دانشمندان می‌گویند پاسخ لزوماً منفی است. بررسی برخی گونه‌های جانوری که کروموزوم Y خود را از دست داده‌اند نشان می‌دهد که جنس نر همچنان می‌تواند وجود داشته باشد؛ زیرا ژن تعیین‌کننده جنسیت ممکن است در طول تکامل به کروموزوم دیگری منتقل شود. 

برخی پژوهش‌ها همچنین نشان می‌دهند که تغییرات کروموزوم Y می‌تواند در سلامت مردان، به‌ویژه با افزایش سن، نقش داشته باشد؛ هرچند این موضوع همچنان در حال بررسی است و به معنای یک خطر فوری برای انسان‌ها نیست. 

دانشمندان تأکید می‌کنند که پیش‌بینی نابودی کامل کروموزوم Y قطعی نیست. حتی اگر چنین اتفاقی در آینده بسیار دور رخ دهد، احتمالاً تکامل راه‌های تازه‌ای برای تعیین جنسیت و ادامه تولیدمثل ایجاد خواهد کرد. بنابراین، ناپدید شدن احتمالی کروموزوم Y به معنای «پایان مردان» نیست، بلکه نمونه‌ای از تغییرات پیچیده و مداوم در مسیر تکامل زندگی است.