کانادای قدرتمند بدون دانشگاه؟ تضعیف آموزش عالی، آینده کشور را تهدید میکند

دولت فدرال کانادا در آستانه ارائه بودجه پاییزی خود، بر ساختن کانادایی قدرتمند و تضمین رفاه بلندمدت تأکید میکند. اما در میان پروژههای بزرگ ملی، از زیردریاییهای هستهای و جنگندهها گرفته تا راهآهن سریعالسیر، بنادر، معادن و خطوط لوله، یک بخش حیاتی به حاشیه رانده شده است: دانشگاهها و آموزش عالی؛ بخشی که ضعف آن میتواند آینده اقتصادی، استقلال فکری و دموکراسی کانادا را تهدید کند.
بر اساس گزارش مرکز کانادایی سیاستهای جایگزین، سهم آموزش عالی از کل هزینههای دولت فدرال که در اوایل دهه ۱۹۷۰ بیش از ۳.۵ درصد بود، در سال ۲۰۲۴ به تنها ۱.۹ درصد کاهش یافت. همزمان، بار مالی دانشجویان بهشدت افزایش یافته است. هزینه سالانه تحصیل در مقطع کارشناسی، از ۱۳ هزار و ۵۰۰ دلار در سال تحصیلی ۲۰۰۴–۲۰۰۵ به ۲۲ هزار و ۲۰۰ دلار در سال ۲۰۲۲–۲۰۲۳ افزایش یافت.
این روند دانشجویان را با بدهیهای سنگین فارغالتحصیل میکند و توانایی آنان را برای تحقق اهداف شخصی، مشارکت اقتصادی و ساختن آیندهای بهتر محدود میسازد.
نویسندگان هشدار میدهند که کاهش بودجه و افت درآمدهای حاصل از شهریه دانشجویان بینالمللی، به تعطیلی یا تضعیف برخی حوزههای مهم مطالعاتی، بهویژه علوم انسانی، هنر و علوم اجتماعی، منجر شده است؛ رشتههایی که به درک بهتر جامعه، تقویت همزیستی مسالمتآمیز و حفظ ارزشهای دموکراتیک کمک میکنند.
آنها همچنین به افزایش فشارهای اقتدارگرایانه و ضدروشنفکری در جهان اشاره میکنند که آزادی دانشگاهی را تهدید میکند. دانشگاهها صرفاً مراکزی برای آموزش مهارتهای شغلی نیستند؛ آنها باید بتوانند حقیقت را جستوجو کنند، دانش تازه بیافرینند و تصمیمهای دولتها و صاحبان قدرت را به چالش بکشند.
نویسندگان برای یافتن راهحل، به گزارش تاریخی کمیسیون مَسی در سال ۱۹۵۱ اشاره میکنند. این کمیسیون بر ضرورت حمایت عمومی از فرهنگ، هویت ملی و آزادی فکری کانادا تأکید داشت و زمینهساز افزایش حمایت فدرال از آموزش عالی و نهادهای فرهنگی شد.
پیام اصلی مقاله روشن است: کانادای قدرتمند فقط با ساخت تجهیزات نظامی، جادهها و خطوط لوله ساخته نمیشود. این کشور به دانشگاههای برخوردار از منابع کافی نیاز دارد تا پژوهشگران، نوآوران و شهروندانی مستقل و آگاه تربیت کنند. بدون سرمایهگذاری جدی در آموزش عالی، رؤیای کانادایی مستقل، مرفه و دموکراتیک ممکن است بهتدریج تضعیف شود.







