شکل مغز شما چه رازی را فاش میکند؟ شاید سالها قبل از زوال عقل، هشدار بدهد!
دانشمندان به سرنخ تازهای برای شناسایی افرادی دست یافتهاند که ممکن است در سالهای آینده در معرض خطر زوال عقل قرار بگیرند :شکل و ساختار مغز.
پژوهشگران با استفاده از اسکنهای مغزی و بررسی ساختارهای مختلف مغز، به دنبال الگوهایی هستند که بتوانند احتمال ابتلا به زوال عقل را پیش از آشکار شدن علائم جدی نشان دهند. اهمیت این یافته در این است که تغییرات مغزی مرتبط با بیماریهای تحلیلبرنده عصبی ممکن است مدتها پیش از بروز مشکلات واضح حافظه و تفکر آغاز شوند.
مغز انسان با افزایش سن بهطور طبیعی تغییر میکند. حجم کلی مغز معمولاً از دهههای ۳۰ و ۴۰ زندگی به تدریج کاهش مییابد و این روند پس از حدود ۶۰ سالگی سریعتر میشود. با این حال، کاهش حجم در همه قسمتهای مغز یکسان نیست و بعضی نواحی حساستر هستند.
پژوهشهای جدید تلاش میکنند با بررسی دقیق همین تفاوتهای ساختاری، الگوهایی را پیدا کنند که با افزایش خطر زوال عقل یا بیماری آلزایمر ارتباط دارند. اگر چنین الگوهایی با دقت کافی شناسایی شوند، اسکن مغز در آینده میتواند به پزشکان کمک کند افراد پرخطر را سالها پیش از بروز علائم جدی شناسایی کنند.
البته شکل مغز بهتنهایی به معنای پیشبینی قطعی آینده نیست. زوال عقل معمولاً حاصل ترکیبی پیچیده از سن، ژنتیک، سلامت قلب و عروق، سبک زندگی و عوامل محیطی است. برای مثال، ژن APOE4 یکی از عوامل ژنتیکی مهم در افزایش خطر آلزایمر دیررس محسوب میشود، اما داشتن این ژن به این معنا نیست که فرد حتماً به بیماری مبتلا خواهد شد.
دانشمندان امیدوارند ترکیب تصویربرداری مغزی، اطلاعات ژنتیکی و عوامل سبک زندگی بتواند در آینده ارزیابی دقیقتری از خطر ابتلا ارائه دهد.
این یافتهها هنوز به معنای آن نیست که میتوان با یک اسکن ساده گفت چه کسی حتماً به زوال عقل مبتلا خواهد شد؛ اما یک پیام مهم دارند: مغز ممکن است مدتها پیش از آنکه حافظه شما هشدار بدهد، نشانههایی از تغییرات آینده را نشان دهد.
