راز بقای مایاها؛ ژنهایی که هنوز زندهاند
تمدن مایا حدود ۱۲۰۰ سال پیش فروپاشید، اما ردپای ژنتیکی آن هرگز از بین نرفت. مایاها از اقوام بومی مزوآمریکا بودند که یکی از پیشرفتهترین جوامع تاریخ را شکل دادند؛ با دستاوردهایی مانند خط نوشتاری پیچیده و تقویمهای بسیار دقیق. یکی از مراکز مهم این تمدن، شهر کوپان در هندوراس امروزی بود که بهعنوان یک گذرگاه مهم میان آمریکای مرکزی و جنوبی شناخته میشد.
پژوهش تازهای که بر اسکلتهای کشفشده در نزدیکی این شهر انجام شده، نشان میدهد با وجود فروپاشی ساختارهای سیاسی و اجتماعی، جمعیت مایاها بهطور کامل از بین نرفته است. نتایج این تحقیق حاکی از کاهش چشمگیر جمعیت است، نه نابودی کامل آن. دانشمندان با بررسی ژنوم هفت فرد از دوره پایانی مایا، دریافتند که این افراد دارای تبارهای متفاوتی بودهاند و حتی کسانی که نشانگر ژنتیکی مشترک داشتند، لزوماً خویشاوند نزدیک محسوب نمیشدند.
مقایسه این دادهها با ژنومهای دیگر در قاره آمریکا و حتی مناطق دورتر، نشان داد میان مایاهای باستان و مردم امروزی این منطقه، پیوستگی ژنتیکی قابل توجهی وجود دارد. این یافته نشان میدهد که ریشههای مایا همچنان در جمعیتهای کنونی زنده و فعال است.
از سوی دیگر، شواهدی از ورود گروههایی از مناطق مرتفع مکزیک در دوره اوج تمدن مایا به دست آمده که احتمالاً در ساختار قدرت و تحولات اجتماعی نقش داشتهاند. بررسیها همچنین نشان میدهد جمعیت این تمدن تا حدود سال ۷۳۰ میلادی به اوج رسید و سپس روندی کاهشی را تجربه کرد؛ کاهشی که همزمان با آغاز فروپاشی کلاسیک مایا بوده است.
در مجموع، این پژوهش تصویری تازه از سرنوشت مایاها ارائه میدهد: تمدنی که اگرچه از نظر سیاسی سقوط کرد، اما از نظر ژنتیکی و فرهنگی همچنان به حیات خود ادامه داد.
