بازگشت خاموش کمبود ید و تهدیدی که مغز و تیروئید را هدف گرفته است
کمبود ید زمانی یکی از بزرگترین مشکلات بهداشتی جهان بود، اما اضافه شدن ید به نمک خوراکی در قرن بیستم باعث شد بیماریهایی مانند گواتر و اختلالات رشد مغزی بهطور چشمگیری کاهش پیدا کند. حالا کارشناسان هشدار میدهند این مشکل قدیمی دوباره و بیسروصدا در حال بازگشت است؛ آن هم بهدلیل تغییر سبک تغذیه و محبوب شدن نمکهای «مدرن» و غیر یددار مانند نمک صورتی هیمالیا، نمک دریا و نمک کوشر.
سازمان جهانی بهداشت (WHO) همچنان نمک یددار را یکی از موثرترین و ارزانترین راهها برای جلوگیری از کمبود ید میداند. با این حال، بسیاری از مردم تصور میکنند نمکهای طبیعی و گرانقیمت سالمتر هستند، در حالی که اغلب آنها ید کافی ندارند.
ید مادهای حیاتی برای تولید هورمونهای تیروئید است؛ هورمونهایی که متابولیسم، رشد و عملکرد مغز را تنظیم میکنند. کمبود ید در دوران بارداری و شیردهی میتواند رشد مغز جنین و کودک را تحت تأثیر قرار دهد و حتی خطر مشکلات شناختی را افزایش دهد. به همین دلیل زنان باردار و شیرده جزو گروههای پرخطر محسوب میشوند.
کارشناسان میگویند رژیمهای غذایی جدید نیز در این روند نقش دارند. افرادی که رژیم گیاهخواری یا وگان دارند و همزمان مصرف غذاهای دریایی، لبنیات و تخممرغ را کاهش میدهند، ممکن است ید کافی دریافت نکنند؛ مگر اینکه از نمک یددار یا مکمل استفاده کنند.
مشکل دیگر این است که امروزه بخش زیادی از نمک مصرفی مردم از غذاهای فرآوریشده و فستفودها تأمین میشود و مشخص نیست در تولید آنها از نمک یددار استفاده شده باشد.
متخصصان تأکید میکنند راهحل این بحران «مصرف نمک بیشتر» نیست. هدف، کاهش مصرف سدیم برای سلامت قلب و فشار خون است، اما همان مقدار کم نمکی که مصرف میشود باید یددار باشد. به گفته کارشناسان، ایجاد تعادل میان کاهش مصرف نمک و جلوگیری از کمبود ید، یکی از چالشهای مهم سلامت عمومی در سالهای آینده خواهد بود.
