وقتی فرزندتان از ظاهرش متنفر است، این جملهها را نگویید؛ راه درست صحبت درباره بدن
وقتی کودکی به خانه میآید و میگوید «چون چاقم کسی دوستم ندارد» یا «همه از من خوشگلترند»، واکنش طبیعی والدین این است که سریع بگویند: «تو خیلی زیبایی!» یا «تو کاملاً بینقصی!» اما متخصصان میگویند...
وقتی کودکی به خانه میآید و میگوید «چون چاقم کسی دوستم ندارد» یا «همه از من خوشگلترند»، واکنش طبیعی والدین این است که سریع بگویند: «تو خیلی زیبایی!» یا «تو کاملاً بینقصی!» اما متخصصان میگویند این نوع اطمینانبخشی، اگرچه از روی محبت است، ممکن است ناخواسته احساس کودک را نادیده بگیرد و گفتوگوی مهمی را ببندد.
به گفته روانشناسان، اولین قدم این است که بیشتر گوش کنیم و کمتر سریع جواب بدهیم. جمله ساده «بیشتر برایم تعریف کن» میتواند مشخص کند مشکل از یک حرف آزاردهنده همکلاسی، مقایسه در شبکههای اجتماعی، تغییرات دوران بلوغ یا حتی احساس طردشدن از سوی دوستان ناشی شده است.
همچنین به جای رد کردن احساس کودک، آن را به رسمیت بشناسید: «میفهمم چرا این موضوع ناراحتت کرده.» این جمله به معنای تأیید قضاوت منفی کودک درباره بدنش نیست؛ بلکه نشان میدهد احساس او شنیده شده است.
اگر کودک میپرسد «چرا از دوستانم درشتترم؟»، پاسخ میتواند ساده باشد: بدن انسانها شکلها و اندازههای متفاوتی دارند و ژنتیک در این تفاوتها نقش دارد. نباید به کودک این پیام را داد که بدنش مشکلی است که باید اصلاح شود. حتی درباره واژه «چاق» نیز بهتر است والدین ابتدا بپرسند کودک این واژه را کجا شنیده و چه معنایی برایش دارد، نه اینکه فوراً آن را انکار کنند.
گاهی نگرانی درباره ظاهر، در واقع نگرانی عمیقتری درباره دوست داشته شدن، پذیرفته شدن یا تنها ماندن است. بنابراین پرسشی مانند «از این موضوع بیشتر از همه چه چیزی میترساندت؟» میتواند ریشه واقعی مشکل را آشکار کند.
متخصصان همچنین توصیه میکنند به کودکان کمک کنیم افکار منفی درباره ظاهرشان را از واقعیت جدا کنند. مثلاً وقتی کودک میگوید «شکمم افتضاح است»، میتوان از او بپرسید این فکر چه احساسی ایجاد میکند و آیا باعث میشود از مدرسه، دوستان یا فعالیتهای مورد علاقهاش دوری کند.
در عصر اینستاگرام و تیکتاک، بهتر است به جای ممنوع کردن فوری محتوای ظاهراً ایدهآل، از کودک بخواهیم آنچه میبیند را نشان دهد و درباره فیلترها، آرایش، نورپردازی و حتی تیمهای حرفهای پشت تصاویر صحبت کنیم.
مهمتر از ظاهر، باید از کودک بپرسیم: امروز بدنت چه کارهایی برایت انجام داد؟ ورزش کرد؟ خندید؟ بازی کرد؟ چیزی ساخت؟ این نگاه کمک میکند بدن از یک «ویترین برای قضاوت شدن» به ابزاری برای زندگی، تجربه و ارتباط تبدیل شود.
والدین همچنین باید مراقب رفتار خودشان باشند. کودکان فقط به حرفهای ما گوش نمیدهند؛ آنها میبینند ما درباره بدن خودمان چگونه صحبت میکنیم.
هدف نهایی این نیست که کودک همیشه عاشق بدنش باشد. چنین انتظاری حتی برای بزرگسالان هم واقعبینانه نیست. هدف مهمتر این است که بدن خود را، حتی در روزهایی که از ظاهرش راضی نیست، با احترام مراقبت کند.