راز ورزش کردن بدون زور و اجبار؛ چرا لذت بردن از ورزش از اراده قوی مهمتر است؟
یک مطالعه فنلاندی نشان میدهد که لذت بردن از ورزش، نه اراده قوی، عامل کلیدی در ادامه فعالیت بدنی است. احساسات مثبت در حین تمرین باعث تبدیل ورزش به عادت ماندگار میشود.
عکس: bruce mars / Unsplash
شاید این تجربه برایتان آشنا باشد: با انگیزهای فراوان تصمیم میگیرید ورزش را شروع کنید. چند هفته اول همهچیز خوب پیش میرود، اما ناگهان یک جلسه تمرین را از دست میدهید، بعد جلسه دوم و سوم هم لغو میشود و در نهایت کفشهای ورزشی گوشهای از خانه خاک میخورند!
اما دلیل این اتفاق ممکن است برخلاف تصور شما، ضعف اراده یا کمبود انضباط شخصی نباشد.
نتایج یک پژوهش فنلاندی که در مارس ۲۰۲۶ در نشریه علمی Obesity Science & Practice منتشر شد، نشان میدهد احساسات مثبت هنگام ورزش، بیش از قدرت اراده و انضباط شخصی، در تمایل افراد به ادامه فعالیت بدنی نقش دارند.
افرادی که از تمرینهای ورزشی خود لذت نمیبرند، حتی اگر در ابتدا انگیزه زیادی داشته باشند، احتمال کمتری دارد که به ادامه آن متعهد بمانند.
بر اساس نظریه خودتعیینگری (Self-Determination Theory) در روانشناسی، انگیزه افراد به دو دسته اصلی تقسیم میشود: انگیزه بیرونی و انگیزه درونی.
در انگیزه بیرونی، افراد به دلیل پاداش، فشار اجتماعی، احساس گناه یا نگرانی درباره ظاهر خود ورزش میکنند. اما در انگیزه درونی، خود فعالیت ورزشی برای فرد لذتبخش و معنادار است.
پژوهش فنلاندی دقیقاً چه چیزی را کشف کرد؟
اِلا هلستن، پژوهشگر دکترا، و همکارانش در دانشگاه یووسکوله فنلاند، ۲۹۹ فرد بزرگسال را بر اساس شاخص توده بدنی (BMI) بررسی کردند و درباره احساسات آنها هنگام ورزش و انگیزههایشان برای فعالیت بدنی پرسشهایی مطرح کردند.
نتایج نشان داد افرادی که شاخص توده بدنی بالاتری داشتند، هنگام ورزش لذت و احساس غرور کمتری تجربه میکردند. همچنین این افراد بیشتر به دلایل ظاهری، مانند کاهش وزن و بهتر شدن اندام، ورزش میکردند؛ نوعی انگیزه که تحقیقات قبلی آن را با عادتهای کوتاهمدتتر مرتبط دانستهاند.
چگونه ورزشی پیدا کنیم که واقعاً به آن ادامه دهیم؟
برای تبدیل ورزش به عادتی ماندگار، چند تغییر ساده میتواند مؤثر باشد:
پیش از انتخاب یک برنامه ثابت، فعالیتهای مختلف را امتحان کنید؛ خودتان را محدود به باشگاه نکنید؛ با جلسات کوتاه شروع کنید؛ با دیگران ورزش کنید؛ فقط به کالری مصرفشده، وزن یا مسافت طیشده فکر نکنید و ببینید هنگام ورزش چه احساسی دارید؛ روی پیشرفت مهارتها تمرکز کنید و آنها را جشن بگیرید.