آیا فرزندان والدین الکلی محکوم به اعتیاد هستند؟ دانشمندان یک باور رایج را رد کردند!
سابقه اعتیاد به الکل در خانواده میتواند خطر ابتلا به وابستگی را افزایش دهد، اما آیا فرزندان والدین الکلی نیز ناگزیر به تکرار همین سرنوشت هستند؟ پژوهشهای جدید نشان میدهند که اگرچه ژنتیک نقش مهمی...
سابقه اعتیاد به الکل در خانواده میتواند خطر ابتلا به وابستگی را افزایش دهد، اما آیا فرزندان والدین الکلی نیز ناگزیر به تکرار همین سرنوشت هستند؟ پژوهشهای جدید نشان میدهند که اگرچه ژنتیک نقش مهمی در اعتیاد دارد، اما سرنوشت افراد از پیش تعیینشده نیست.
یک مطالعه گسترده در سوئد که حدود ۱۶۰ هزار نفر را بررسی کرده، نشان میدهد که بین ۵۰ تا ۶۰ درصد از خطر سوءمصرف الکل با ویژگیهای ارثی ارتباط دارد.
کریستینا ساندکویست، استاد پزشکی خانواده در دانشگاه لوند، میگوید اعتیاد به الکل میتواند تا حد زیادی ریشه ژنتیکی داشته باشد. یافتههای گروه تحقیقاتی او نشان میدهد افرادی که بستگان نزدیکشان سابقه اعتیاد به الکل دارند، در مقایسه با دیگران، دو تا سه برابر بیشتر در معرض خطر وابستگی به الکل قرار میگیرند.
برخی ژنها نیز در این زمینه نقش دارند. برای مثال، تغییرات در ژنی به نام GABRA2 میتواند واکنش مغز به الکل را تغییر دهد و زمینه شکلگیری سریعتر وابستگی را فراهم کند.
با وجود ارتباط روشن میان وراثت و اعتیاد، دانشمندان تأکید میکنند که داشتن زمینه ژنتیکی به معنای گرفتار شدن حتمی به اعتیاد نیست.
عوامل محیطی و خانوادگی نیز تأثیر قابلتوجهی دارند. طلاق والدین، مشکلات تحصیلی، اختلالاتی مانند بیشفعالی و کمبود توجه (ADHD) و مشکلات اقتصادی میتوانند احتمال وابستگی به الکل را افزایش دهند.
از سوی دیگر، کودکان اغلب رفتارهایی را که در خانه مشاهده میکنند، الگو قرار میدهند. وقتی فرزندی میبیند والدینش برای مقابله با استرس، ناراحتی یا مشکلات زندگی به نوشیدن الکل پناه میبرند، ممکن است در آینده همین رفتار را تکرار کند.
چگونه میتوان زنجیره اعتیاد را شکست؟
متخصصان توصیه میکنند افرادی که سابقه اعتیاد در خانواده دارند، به جای ترس و نگرانی، نسبت به رفتارها و محرکهای عاطفی خود آگاه باشند. ساندکویست معتقد است این افراد میتوانند برای کاهش خطر، حتی از مصرف الکل بهطور کامل خودداری کنند. آنها باید بررسی کنند چرا به نوشیدن الکل روی میآورند: برای کنترل خشم، فرار از غم و اندوه یا افزایش اعتمادبهنفس در جمع؟
جایگزین کردن این عادت با فعالیتهای مثبت، سرگرمیهای گروهی و ارتباطات اجتماعی سالم میتواند به ایجاد شادی و آرامش واقعی کمک کند.
.