چگونه سیاستهای مهاجرتی کانادا دانشجویان تحصیلات تکمیلی را گرفتار کرده است؟
کانادا سالها خود را کشوری معرفی میکرد که دانشجویان بینالمللی مقاطع فوق لیسانس و دکترا، میتوانند در آن نهتنها تحصیل کنند، بلکه پس از فارغالتحصیلی وارد بازار کار شوند و در نهایت اقامت دائم بگیرند. این مسیر که گاهی «تحصیل-کار-اقامت» نامیده میشود، بهویژه برای دانشجویان مقطع ذکر شده، جذاب بود. اما تغییرات اخیر در سیاستهای مهاجرتی، این مسیر را برای بسیاری از فارغالتحصیلان نامطمئنتر کرده است.
مقاله «The Conversation» نوشته نگار ولیزاده از دانشگاه اتاوا توضیح میدهد که همزمانی چند تغییر، شرایط را پیچیده کرده است: محدودیت پذیرش دانشجویان بینالمللی، سختتر شدن برخی شرایط مجوز کار پس از فارغالتحصیلی و کاهش یا بستهشدن برخی مسیرهای مهاجرتی ویژه فارغالتحصیلان.
از سال ۲۰۲۵، دانشجویان کارشناسی ارشد و دکترا نیز در سقف صدور مجوز تحصیل قرار گرفتند؛ هرچند دولت اعلام کرده بود حدود ۱۲ درصد از ظرفیت این سقف برای این گروه در نظر گرفته میشود، زیرا آنان با نیازهای بازار کار کانادا همخوانی بیشتری دارند.
دولت کانادا میگوید کاهش تعداد دانشجویان بخشی از برنامهای برای مدیریت جمعیت موقت و کاهش فشار بر مسکن و خدمات عمومی است. بر اساس آمار دولت، کانادا در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۱۵ هزار دانشجوی بینالمللی جدید پذیرفت؛ رقمی که ۶۱ درصد کمتر از سال ۲۰۲۴ بود. هدف پذیرش دانشجویان برای سال ۲۰۲۶ نیز کاهش یافته است.
اما از نگاه نویسنده، مساله فقط کاهش تعداد دانشجویان جدید نیست. کسانی که همین حالا در کانادا تحصیل کردهاند، ممکن است پس از صرف سالها زمان و هزینه، با تغییر ناگهانی قوانین مهاجرتی و بستهشدن مسیرهایی مواجه شوند که هنگام انتخاب کانادا روی آنها حساب کرده بودند.
این وضعیت میتواند پیامدهایی فراتر از زندگی فردی دانشجویان داشته باشد؛ از جمله برای دانشگاهها، بازار کار و توانایی کانادا برای حفظ نیروهای متخصصی که خود کشور برای آموزش آنها سرمایهگذاری کرده است.
در واقع، چالش اصلی اکنون ایجاد تعادلی میان کنترل تعداد مهاجران موقت و حفظ استعدادهایی است که کانادا پیشتر برای جذب آنها تلاش کرده بود.
