وقتی هوش مصنوعی مربی رژیم میشود؛ آیا ChatGPT اختلالات تغذیهای را تشدید میکند؟
هوش مصنوعی در حال ورود به یکی از حساسترین حوزههای زندگی انسان است: رابطه ما با غذا، وزن و تصویر بدن.
بسیاری از افراد اکنون از ابزارهایی مانند ChatGPT بهعنوان «مربی رژیم شخصی» استفاده میکنند؛ برنامه غذایی میخواهند، کالریها را محاسبه میکنند و برای کاهش وزن راهنمایی میگیرند. اما کارشناسان هشدار میدهند که این روند میتواند برای افراد آسیبپذیر، بهویژه کسانی که با اختلالات تغذیهای دستوپنجه نرم میکنند، خطرناک باشد.
مشکل اصلی این است که چتباتها مانند یک متخصص تغذیه یا درمانگر، توانایی درک کامل شرایط روانی و پزشکی فرد را ندارند. یک توصیه ساده درباره محدود کردن کالری یا کاهش وزن ممکن است برای فردی سالم بیضرر به نظر برسد، اما برای فرد مبتلا به بیاشتهایی عصبی، پرخوری عصبی یا وسواس غذایی، میتواند رفتارهای مخرب را تقویت کند.
گزارشها نشان میدهد برخی کاربران از هوش مصنوعی برای دریافت برنامههای غذایی بسیار کمکالری یا حتی راهکارهایی برای پنهان کردن نشانههای اختلالات تغذیهای استفاده کردهاند. پژوهشگران هشدار دادهاند که مدلهای هوش مصنوعی، چون از حجم عظیمی از اطلاعات اینترنتی یاد گرفتهاند، ممکن است ناخواسته باورهای ناسالم درباره لاغری و استانداردهای غیرواقعی زیبایی را بازتولید کنند.
با این حال، متخصصان میگویند هوش مصنوعی میتواند در شرایط درست، نقش مثبتی هم داشته باشد؛ برای مثال ارائه اطلاعات عمومی، تشویق افراد به مراجعه به متخصص و کمک به کسانی که دسترسی آسانی به خدمات سلامت روان ندارند. اما جایگزین درمان حرفهای نیست.
کارشناسان معتقدند شرکتهای فناوری باید سیستمهای ایمنی قویتری ایجاد کنند تا چتباتها در موضوعات حساس مانند اختلالات تغذیهای، بهجای ارائه توصیههای خطرناک، کاربران را به دریافت کمک تخصصی هدایت کنند.
در دنیایی که میلیونها نفر با فشارهای مربوط به وزن و ظاهر بدن روبهرو هستند، تبدیل شدن ChatGPT به «مربی رژیم همیشه در دسترس» میتواند شمشیری دولبه باشد؛ ابزاری مفید برای برخی، اما تهدیدی جدی برای کسانی که بیش از همه به حمایت نیاز دارند.
