هوش مصنوعی؛ عامل بازنشستگی زودهنگام؟ چرا آموزش AI میتواند کارمندان مسنتر کانادایی را فراری دهد
در حالی که شرکتها در سراسر جهان میلیاردها دلار برای آموزش هوش مصنوعی (AI) و ارتقای مهارت کارکنان سرمایهگذاری میکنند، پژوهش جدیدی هشدار میدهد که این راهکار برای همه کارکنان نتیجه یکسانی ندارد. برای کارمندان بالای ۵۵ سال، آموزشهای فشرده و نامناسب ممکن است نهتنها مفید نباشد، بلکه آنها را به سمت بازنشستگی زودهنگام سوق دهد.
با گسترش سریع استفاده از هوش مصنوعی، بسیاری از کارفرمایان «مهارتآموزی مجدد» را راهی برای آمادهسازی نیروی کار میدانند. در کانادا، بیش از یکسوم کارکنان در سال گذشته از ابزارهای هوش مصنوعی مولد در شغل خود استفاده کردهاند و اکثریت آنها معتقدند برای بهرهگیری مؤثر از این فناوری به آموزش بیشتری نیاز دارند. به همین دلیل، بودجههای آموزشی شرکتها در حال افزایش است.
اما تحقیقات نشان میدهد که برای کارکنان باتجربهای که از قبل با فرسودگی شغلی دستوپنجه نرم میکنند، آموزشهای دیجیتال میتواند به یک فشار اضافی تبدیل شود. اگر آموزشها پیچیده، فشرده یا بدون حمایت کافی ارائه شوند، احساس توانایی فرد برای ادامه کار را کاهش میدهند و احتمال تصمیم به بازنشستگی را افزایش میدهند.
این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا نیروی کار کانادا به سرعت در حال پیر شدن است. سهم کارکنان ۵۵ ساله و بالاتر در سازمانها طی دو دهه گذشته تقریباً دو برابر شده و این گروه یکی از سریعترین بخشهای در حال رشد بازار کار محسوب میشود. از دست دادن این کارکنان به معنای از دست رفتن دانش سازمانی، تجربه و مهارتهایی است که بهسادگی قابل جایگزینی نیستند.
پژوهش انجامشده روی ۳۶۱ نفر نشان داد که فرسودگی شغلی باعث کاهش اعتماد افراد به توانایی کاری خود میشود و این عامل مستقیماً میل به بازنشستگی را افزایش میدهد. در این میان، نحوه ارائه آموزش نقش تعیینکنندهای دارد. آموزشهایی که فشار کاری را بیشتر میکنند، میتوانند پدیدهای به نام «استرس فناوری» یا Technostress را تشدید کنند؛ حالتی که با اضطراب، خستگی ذهنی و احساس ناتوانی در سازگاری با فناوریهای جدید همراه است.
نویسنده تأکید میکند که راهحل، حذف آموزش نیست، بلکه طراحی هوشمندانه آن است. آموزشهای موثر باید بهتدریج ارائه شوند، مطالب پیچیده را به بخشهای کوچکتر تقسیم کنند، فرصت تمرین عملی فراهم آورند و همزمان فشارهای کاری دیگر را کاهش دهند. چنین رویکردی به کارکنان مسن اجازه میدهد دانش و تجربه ارزشمند خود را حفظ کرده و در عین حال با فناوریهای جدید سازگار شوند.
