هشدار جدی روانشناسان درباره اسباببازیهای هوش مصنوعی
پژوهشگران نسبت به خطرات احتمالی اسباببازیهای مجهز به هوش مصنوعی برای کودکان هشدار دادهاند و خواستار وضع مقررات و استانداردهای ایمنی جدید شدهاند. این هشدار پس از یک مطالعه یکساله توسط متخصصان دانشگاه کمبریج مطرح شد؛ پژوهشی که تأثیر این اسباببازیها بر رفتار کودکان را بررسی کرده است.
نتایج این تحقیق که بهتازگی منتشر شده نشان میدهد بسیاری از اسباببازیهای مبتنی بر هوش مصنوعی مولد قادر نیستند احساسات کودکان را بهدرستی تشخیص دهند و در تعامل با برخی از مهمترین شکلهای بازی کودکان، بهویژه بازیهای تخیلی و اجتماعی، با مشکل مواجه هستند.
به گفته جنی گیبسون، یکی از نویسندگان این مطالعه، سالهای اولیه زندگی، بهویژه دوره زیر پنج سالگی، مرحلهای بسیار حیاتی در شکلگیری رشد اجتماعی و عاطفی کودکان است. او هشدار میدهد هنوز مشخص نیست وقتی یک «عامل غیرانسانی تعاملی» در این دوره حساس با کودک رابطه برقرار میکند، چه پیامدهای روانی در بلندمدت ایجاد خواهد شد.
گزارش همچنین نشان میدهد بسیاری از والدین نگران هستند که این اسباببازیها که اغلب بهعنوان «همدم» کودک معرفی میشوند، باعث شکلگیری نوعی رابطه عاطفی یکطرفه یا «پاراسوشال» میان کودک و ماشین شوند. نگرانی دیگر به حریم خصوصی مربوط میشود؛ زیرا در بسیاری از این محصولات مشخص نیست مکالمات کودکان چگونه ذخیره یا استفاده میشود.
پژوهشگران مشاهده کردند که برخی کودکان اسباببازیها را بغل میکنند، میبوسند و حتی به آنها میگویند «دوستت دارم». اما پاسخهای هوش مصنوعی گاهی عجیب یا سرد بوده است. در نمونهای دیگر، کودکی سهساله به اسباببازی گفت که ناراحت است، اما دستگاه حرف او را اشتباه شنید و با لحنی شاد پاسخ داد: «نگران نباش! من یک ربات خوشحال هستم. بیا به صحبت سرگرمکننده ادامه دهیم.» پژوهشگران میگویند چنین پاسخهایی ممکن است به کودک این پیام را بدهد که احساسات او اهمیت چندانی ندارد.
پژوهشگران اکنون خواستار مقررات شفافتر، استانداردهای ایمنی روانی برای کودکان و قوانین مشخص درباره حریم خصوصی هستند تا خانوادهها بتوانند بهتر تشخیص دهند کدام اسباببازیها برای فرزندانشان مناسب است.
