مغز «نیمهانسان، نیمهموش» ساخته شد!
دانشمندان در پژوهشی تازه توانستهاند سلولهای مغزی انسان را به شکلی بیسابقه در مغز موش ادغام کنند؛ دستاوردی که میتواند شیوه مطالعه بیماریهای عصبی و اختلالات رشد مغز را تغییر دهد. این آزمایش به معنای ساخت یک «مغز انسان-موش» کامل نیست، بلکه پژوهشگران بخشی از بافت مغزی انسان را در مغز موش وارد کردهاند تا ببینند آیا این سلولها میتوانند با مدارهای عصبی حیوان ارتباط برقرار کنند.
در این روش، دانشمندان از ارگانوئیدهای مغزی انسانی استفاده کردند؛ ساختارهای سهبعدی کوچکی که از سلولهای انسانی در آزمایشگاه رشد داده میشوند و برخی ویژگیهای مغز در حال رشد را تقلید میکنند. پژوهشگران سپس این بافتها را به مغز موشهایی منتقل کردند که بخش مهمی از قشر مغزشان وجود نداشت.
نتیجه، از نظر میزان اتصال و یکپارچگی سلولهای انسانی با مغز حیوان، قابل توجه بود. سلولهای انسانی توانستند رشد کنند، رشتههای عصبی خود را گسترش دهند و با مدارهای موجود در مغز موش ارتباط برقرار کنند. پژوهشگران این رویکرد را راهی برای بررسی عملکرد مدارهای عصبی در سطحی میدانند که آزمایش روی سلولهای آزمایشگاهی بهتنهایی امکانپذیر نیست.
اهمیت این فناوری تنها به یک آزمایش عجیب محدود نمیشود. اگر بتوان چنین مدلهایی را با دقت بیشتری توسعه داد، دانشمندان میتوانند از آنها برای مطالعه اختلالات عصبی و رشدی، بررسی نحوه شکلگیری مدارهای مغزی و آزمایش داروهای جدید استفاده کنند؛ موضوعی که درک مغز انسان را بدون نیاز به آزمایش مستقیم روی انسان آسانتر میکند.
با این حال، این فناوری پرسشهای اخلاقی تازهای نیز ایجاد میکند. هرچه سلولهای انسانی بیشتر با مغز حیوان ادغام شوند، پرسش درباره میزان و ماهیت عملکرد آنها اهمیت بیشتری پیدا میکند. به همین دلیل، این پژوهش در کنار فرصتهای علمی، مرزهای اخلاقی تحقیقات مغزی را نیز به چالش میکشد.
