قرار گرفتن در معرض دمای بالا در دوران بارداری؛ تهدید پنهان برای رشد مغزی کودکان
یک مطالعه جدید نشان میدهد قرار گرفتن مادر در معرض دمای بالا در دوران بارداری و ماههای نخست زندگی کودک ممکن است بر رشد یکی از بخشهای مهم مغز تأثیر بگذارد و پیامدهای آن تا سالهای بعد ادامه پیدا کند. این یافتهها نگرانیهای تازهای درباره تأثیر تغییرات اقلیمی و افزایش موجهای گرما بر سلامت نسل آینده ایجاد کرده است.
محققان دادههای بیش از ۳ هزار کودک هلندی را که از دوران جنینی تا نوجوانی تحت بررسی بودند، تحلیل کردند. آنها دریافتند کودکانی که در دوران بارداری و اوایل نوزادی بیشتر در معرض دمای بالا قرار گرفته بودند، رشد کندتری در بخش خاصی از مغز به نام تالاموس داشتند. تالاموس مانند یک مرکز ارتباطی در مغز عمل میکند و در پردازش اطلاعات حسی، تنظیم خواب، هوشیاری و ارتباط میان بخشهای مختلف مغز نقش مهمی دارد.
دانشمندان میگویند دوران جنینی و سالهای نخست زندگی، حساسترین زمان برای شکلگیری مغز هستند. در این دوره، مغز با سرعت زیادی رشد میکند و حتی تغییرات کوچک در محیط اطراف میتواند بر مسیر تکامل آن اثر بگذارد. پژوهشهای قبلی نیز ارتباط میان گرمای شدید در دوران بارداری و افزایش خطر تأخیرهای رشد عصبی در کودکان را نشان دادهاند.
با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که این مطالعه رابطه مستقیم علت و معلولی را ثابت نمیکند و هنوز مشخص نیست که گرما دقیقاً چگونه بر رشد مغز اثر میگذارد. احتمال دارد عواملی مانند کمآبی بدن مادر، تغییرات جریان خون، استرس فیزیولوژیکی یا اختلال در عملکرد جفت نقش داشته باشند.
کارشناسان میگویند با افزایش دمای جهانی، محافظت از زنان باردار در برابر موجهای گرما اهمیت بیشتری پیدا میکند. توصیههایی مانند نوشیدن آب کافی، پرهیز از فعالیت سنگین در ساعات گرم روز، استفاده از محیطهای خنک و توجه به هشدارهای هواشناسی میتواند خطرات احتمالی را کاهش دهد.
