فراموشی، آشفتگی ذهنی و یائسگی؛ شاید پای ADHD در میان باشد
بسیاری از زنان در دوران پریمنوپاز و یائسگی ناگهان با فراموشی، آشفتگی ذهنی، کاهش تمرکز و خستگی روانی شدیدی روبهرو میشوند؛ علائمی که اغلب به تغییرات هورمونی نسبت داده میشود. اما کارشناسان میگویند در برخی موارد، این نشانهها میتوانند پرده از اختلال ADHD پنهان بردارند؛ اختلالی که سالها تشخیص داده نشده بود.
ملانی لاوسون، بنیانگذار شرکت Bare Biology، میگوید تشخیص ADHD در دوران پریمنوپاز برایش هم شوکآور بود و هم آرامشبخش. او توضیح داد که تمام عمرش به نوعی با علائم کنار آمده بود، اما در ۵۲ سالگی و با آغاز تغییرات هورمونی، دیگر نمیتوانست اوضاع را کنترل کند. به گفته او، مه مغزی و فراموشی به حدی شدید بود که حتی نگران زوال عقل یا تومور مغزی شده بود.
ایو لپاژ، متخصص سلامت باروری، میگوید در سالهای اخیر افزایش قابلتوجهی در تشخیص ADHD در دوران پریمنوپاز و یائسگی دیده میشود. او توضیح میدهد که ADHD معمولاً ناگهانی ظاهر نمیشود، بلکه نوسانات هورمون استروژن میتواند علائم پنهان آن را تشدید کند.
استروژن نقش مهمی در تنظیم دوپامین دارد؛ مادهای در مغز که مسئول تمرکز، انگیزه و عملکرد اجرایی است. با کاهش استروژن در دوران پریمنوپاز، مشکلات مرتبط با ADHD مانند فراموشی، بینظمی، کاهش تمرکز و نوسانات خلقی شدیدتر میشوند.
پژوهشها نیز این ارتباط را تأیید میکنند. یک مرور علمی در سال ۲۰۲۵ روی ۱۱ مطالعه نشان داد تغییرات هورمونی زنان، از جمله در چرخه قاعدگی، میتواند بر شدت علائم ADHD اثر بگذارد. به گفته متخصصان، بسیاری از زنان سالها با استفاده از روشهای جبرانی علائم خود را پنهان میکنند، اما تغییرات هورمونی این توانایی را تضعیف میکند و مشکلات قدیمی را آشکارتر میسازد.
کارشناسان توصیه میکنند زنانی که در این دوران با اختلال تمرکز، فراموشی یا آشفتگی ذهنی شدید روبهرو میشوند، حتماً با پزشک مشورت کنند. خواب منظم، تغذیه متعادل، مدیریت استرس، ورزش، نوشتن کارها، استفاده از یادآورها و تمرینهای تنفسی یا ذهنآگاهی نیز میتواند به کنترل علائم کمک کند.
