سکته قلبی در افراد سالم؛ مقصر واقعی چیست؟
دارن علی فکر میکرد کاملاً سالم است. تنها نشانه عجیب، کمی درد در قسمت بالای کمرش بود. اما سه ماه بعد، در ۴۵ سالگی دچار یک حمله قلبی شدید شد؛ حملهای که پزشکان به آن «بیوهساز» میگویند، چون اغلب مرگبار است.
امروز پزشکان میگویند شاید اگر او زودتر یک آزمایش خون ساده انجام داده بود، میتوانست از این فاجعه جلوگیری کند.
عامل اصلی، مادهای به نام لیپوپروتئین(a) یا Lp(a) است؛ نوعی ذره چربی و پروتئین که در خون همه وجود دارد، اما در برخی افراد بهدلیل ژنتیک بیش از حد بالا است. این ذره از کلسترول معمولی چسبندهتر است و راحتتر به دیواره رگها میچسبد، پلاک ایجاد میکند و خطر سکته قلبی و مغزی را بهشدت افزایش میدهد.
تحقیقات نشان میدهد حدود یک نفر از هر پنج کانادایی، یعنی نزدیک به هشت میلیون نفر، سطح بالای Lp(a) دارند، اما بیشتر آنها از این موضوع بیخبرند، چون این مشکل هیچ علامتی ندارد و در آزمایشهای معمول کلسترول هم بررسی نمیشود.
اکنون گروهی از پزشکان کانادایی دستورالعمل تازهای منتشر کردهاند تا آگاهی درباره این عامل خطرناک را افزایش دهند. آنها توصیه میکنند تمام بزرگسالان کانادایی دستکم یکبار آزمایش Lp(a) انجام دهند.
پزشکان میگویند اگر میزان Lp(a) بالا باشد، خطر بیماریهای قلبی ممکن است دو تا چهار برابر افزایش پیدا کند. این مشکل بیشتر ژنتیکی است و معمولاً در طول زندگی تغییر زیادی نمیکند. به همین دلیل اگر یکی از اعضای خانواده سطح بالایی داشته باشد، سایر نزدیکان هم باید آزمایش شوند.
برخی گروهها، از جمله افراد با ریشه آفریقایی، کارائیبی یا آسیای جنوبی، بیشتر در معرض این مشکل هستند. همچنین بیماری قلبی، سکته، چاقی، کبد چرب، مشکلات کلیوی و حتی اختلال نعوظ میتواند نشانهای برای انجام این آزمایش باشد.
در حال حاضر دارویی که مستقیماً Lp(a) را کاهش دهد وجود ندارد، اما چندین داروی جدید در حال آزمایش است. فعلاً پزشکان معمولاً برای کاهش خطر، داروهای استاتین تجویز میکنند تا کلسترول بد دیگر یعنی LDL پایین بیاید.
کارشناسان میگویند دانستن این خطر میتواند جان افراد را نجات دهد. دختر ۲۵ ساله دارن علی اکنون بهدلیل سطح بالای Lp(a) تحت درمان قرار گرفته است.
