زوال عقل با آلزایمر یکی نیست؛ تفاوتی که دانستنش حیاتی است

با اینکه «زوال عقل» یا Dementia و «بیماری آلزایمر» اغلب به جای یکدیگر استفاده م‌ شوند، اما مفهوم این دو یکسان نیست. درک تفاوت میان آنها برای شناسایی علائم، گزینه‌های درمانی و نوع مراقبتی که می‌توان انتظار داشت، کاملا ضروری است.

تفاوت آلزایمر با زوال عقل

آلزایمر یک بیماری مشخص و پیشرونده مغزی است که ممکن است سال‌ها یا حتی دهه‌ها پیش از بروز علائم آغاز شود. این بیماری با تجمع دو پروتئین اصلی به نام بتا آمیلوئید و تاو در مغز شناخته می‌شود. این تجمع به مرگ سلول‌های عصبی منجر می‌شود و با از بین رفتن ارتباط میان سلول‌ها، علائمی مانند فراموشی، مشکل در یافتن واژه‌ها، اختلال در قضاوت، استدلال و حل مساله پدیدار می‌شود. این نشانه‌ها معمولا در ابتدا خفیف‌اند، اما با ادامه آسیب مغزی به تدریج شدیدتر شده و توانایی‌های شناختی و عملکردی فرد را به طور جدی کاهش می‌دهند.

در مقابل، زوال عقل یک بیماری واحد نیست، بلکه اصطلاحی کلی است که مجموعه‌ای از علائم شناختی، رفتاری و عملکردی را توصیف می‌کند. این علائم می‌توانند ناشی از بیماری‌های مختلفی باشند که آلزایمر شایع‌ترین آنهاست. از دیگر علل زوال عقل می‌توان به بیماری‌های عروقی، پارکینسون، تحلیل پیشانی گیجگاهی، بیماری اجسام لویی و آسیب‌های مغزی اشاره کرد. علائم زوال عقل معمولا شامل کاهش حافظه کوتاه‌مدت، تکرار سوال‌ها، گم کردن وسایل و دشواری در انجام کارهای روزمره است و در مراحل پیشرفته، فرد توان زندگی مستقل را از دست می‌دهد.

تفاوت اصلی اینجاست که آلزایمر علت زیستی مشخصی دارد، در حالی که زوال عقل به مجموعه علائمی اشاره می‌کند که دیده می‌شوند. 

روش درمان زوال عقل و آلزایمر

هرچند درمان قطعی برای هیچ کدام وجود ندارد، اما تشخیص زودهنگام و داروهای جدید می‌توانند روند پیشرفت بیماری را کندتر کنند، کیفیت زندگی را بهبود بخشند و به بیماران و خانواده‌هایشان فرصت برنامه‌ریزی و امید بیشتری بدهند. سازمان غذا و داروی آمریکا اخیرا دو داروی جدید آلزایمر را تایید کرده است؛ دونانماب با نام تجاری Kisunla و لکَنماب با نام Leqembi . این درمان‌ها نشان داده‌اند که می‌توانند سرعت پیشرفت بیماری و افت شناختی و عملکردی را کاهش دهند.