راز نگران‌کننده پشت نسخه‌های پزشکان؛ وقتی منافع داروسازان با سلامت بیماران گره می‌خورد
آیا دارویی که پزشک برای شما تجویز می‌کند، بهترین گزینه برای سلامتتان است یا تبلیغات شرکت‌های داروسازی نیز در این تصمیم نقش دارند؟ یک مرور علمی جدید از مؤسسه معتبر Cochrane نشان می‌دهد که هدایا، پرداخت‌ها و تبلیغات شرکت‌های دارویی می‌توانند بر نحوه تجویز پزشکان تأثیر منفی بگذارند؛ موضوعی که مستقیماً با سلامت بیماران و هزینه‌های درمان ارتباط دارد.
این پژوهش که با همکاری محققانی از استرالیا، کانادا، بریتانیا و آمریکا انجام شده، نتایج ۹۳ مطالعه را بررسی کرده است که میلیون‌ها پزشک را در بر می‌گیرند و عمدتاً طی دو دهه گذشته منتشر شده‌اند.
بر اساس یافته‌های این بررسی، پزشکانی که از شرکت‌های داروسازی هدیه یا پول دریافت می‌کنند، معمولاً داروهای بیشتری تجویز می‌کنند و احتمال تجویز نامناسب نیز در میان آن‌ها افزایش می‌یابد. همچنین نسخه‌های آن‌ها ممکن است هزینه بیشتری برای بیماران و نظام سلامت ایجاد کند.
قرار گرفتن در معرض تبلیغات دارویی و آموزش‌های حمایت‌شده از سوی شرکت‌ها نیز احتمالاً تعداد نسخه‌ها را افزایش می‌دهد و ممکن است هزینه‌ها را بالا ببرد و کیفیت تصمیم‌گیری درمانی را کاهش دهد. با این حال، شواهد درباره تأثیر نمونه‌های رایگان دارو هنوز قطعی نیست.
چرا پزشکان تحت تأثیر قرار می‌گیرند؟
بسیاری از پزشکان معتقدند هدایا و تبلیغات شرکت‌های دارویی بر تصمیم‌های حرفه‌ای آن‌ها تأثیری ندارد. اما محققان توضیح می‌دهند که این تأثیر لزوماً به معنای رشوه‌گرفتن آگاهانه نیست. دریافت هدیه می‌تواند احساس ناخودآگاه تعهد برای جبران آن ایجاد کند. افزون بر این، تبلیغات باعث می‌شود پزشک هنگام انتخاب درمان، بیشتر به داروی تبلیغ‌شده فکر کند.
این بررسی نشان می‌دهد سیاست‌های سخت‌گیرانه برای محدودکردن ارتباط مالی پزشکان با شرکت‌های دارویی می‌تواند به تجویز مناسب‌تر داروها منجر شود و احتمالاً تعداد نسخه‌ها را نیز کاهش دهد. هرچه محدودیت‌ها جدی‌تر و مدت اجرای آن‌ها طولانی‌تر باشد، اثر مثبت بیشتری مشاهده می‌شود.
پژوهشگران تأکید می‌کنند که دولت‌ها، بیمارستان‌ها و جامعه پزشکی باید برای کاهش نفوذ تجاری شرکت‌های دارویی اقدام کنند. شفافیت درباره پرداخت‌ها، محدودکردن هدایا و نظارت بر روابط مالی می‌تواند گامی مهم در حفاظت از سلامت عمومی باشد.
