بعد از نیمهشب بیدار نمانید! دانشمندان درباره خطرات «ذهنِ بعد از نیمهشب» هشدار میدهند

اگر عادت دارید تا نیمههای شب یا حتی ساعتهای ابتدایی صبح بیدار بمانید، شاید وقت آن رسیده باشد در این عادت تجدیدنظر کنید. پژوهشگران میگویند حتی افرادی که ذاتاً «شبزندهدار» هستند، ممکن است برای حفظ سلامت مغز و بدن بهتر باشد پیش از ساعت یک بامداد به خواب بروند.
انسانها دارای کرونوتایپهای متفاوت هستند؛ یعنی ساعت زیستی برخی افراد آنها را به سحرخیزی و برخی دیگر به شبزندهداری متمایل میکند. اما یک مطالعه در سال ۲۰۲۴ نشان داد حتی افراد دارای الگوی خواب دیرهنگام نیز بهتر است پیش از ساعت یک صبح بخوابند. این نتیجه آنقدر پژوهشگران را شگفتزده کرد که شش ماه تلاش کردند آن را رد کنند، اما موفق نشدند.
مطالعه دیگری در سال ۲۰۲۲ با عنوان ذهن بعد از نیمهشب هشدار جدیتری مطرح کرد. بر اساس این فرضیه، در طول «شب بیولوژیکی»، تواناییهای شناختی و تنظیم احساسات کاهش مییابد و قدرت تصمیمگیری ممکن است ضعیف شود.
دکتر الیزابت کلرمن، نویسنده ارشد این پژوهش، میگوید ساعت زیستی بدن انسان از نظر تکاملی برای خوابیدن پس از نیمهشب تنظیم شده است، نه بیدار ماندن. در ساعات شب، نگاه مثبت ما به زندگی کاهش یافته و احساسات منفی بیشتر میشوند. همزمان، افزایش دوپامین هنگام بیداری شبانه ممکن است رفتارهای تکانشی را تقویت کند.
این مسئله میتواند تا حدی توضیح دهد چرا مصرف مواد مخدر، مصرف بیش از حد مواد، پرخوری تکانشی، برخی رفتارهای مجرمانه و خودکشی در ساعات شب بیشتر رخ میدهند؛ هرچند این ارتباط بهمعنای اثبات علت و معلول نیست.
به گفته متخصصان، خوابیدن حدود ۱۰ شب تا نیمهشب و بیدار شدن با طلوع خورشید میتواند به تنظیم ریتم شبانهروزی، تعادل هورمونی و فرایندهای ترمیم سلولی کمک کند. بنابراین شاید آن تصمیمی که ساعت ۳ صبح فوقالعاده به نظر میرسد، بهتر باشد تا صبح منتظر بماند!







