انسان از چه زمانی گوشتخوار شد؟ علم چه می گوید!
دانشمندان سرانجام به پاسخ یکی از مهمترین پرسشهای تکامل انسان نزدیک شدهاند: انسانها دقیقا از چه زمانی شروع به خوردن گوشت کردند؟ این تغییر ظاهرا ساده در رژیم غذایی، نقشی تعیینکننده در رشد مغز، شکلگیری رفتارهای اجتماعی و مسیر تکامل بشر داشته است. اکنون یک پژوهش پیشگامانه با بررسی مینای دندان فسیلشده، تصویر شفافتری از این نقطه عطف تاریخی ارائه میدهد.
برای مدتها تصور میشد که نیاکان اولیه انسان بهتدریج از یک رژیم کاملا گیاهی به مصرف منظم گوشت روی آوردهاند. گونههایی مانند «استرالوپیتکوس» (Australopithecus) که بیش از سه میلیون سال پیش زندگی میکردند، دندانها، فک و دستگاه گوارشی داشتند که بهوضوح برای خوردن میوهها، برگها و مواد گیاهی سازگار شده بود. اما زمان دقیق ورود گوشت به رژیم غذایی آنها مشخص نبود.
در این پژوهش، دانشمندان نمونههایی از مینای دندان فسیلشده استرالوپیتکوس را از غارهای استرکفونتین در آفریقای جنوبی بررسی کردند؛ محوطهای غنی از فسیلهای انسانی که قدمت برخی از آنها به 3.4 میلیون سال پیش بازمیگردد. آنها با تحلیل ایزوتوپهای نیتروژن، که جایگاه هر موجود زنده را در زنجیره غذایی نشان میدهد، تلاش کردند بفهمند آیا این انسانتباران گوشت مصرف میکردهاند یا نه.
نتیجه شگفتانگیز بود: میزان ایزوتوپ نیتروژن در دندانهای استرالوپیتکوس مشابه گیاهخواران امروزی بود، نه شکارچیان. این یافته نشان میدهد که آنها یا اصلا گوشت نمیخوردند یا مصرف آن بسیار محدود و اتفاقی بوده است؛ شاید در حد خوردن حشرات یا تخم پرندگان.
بر اساس شواهد فسیلی، مصرف منظم گوشت احتمالا با ظهور گونههای اولیه «هومو» حدود دو میلیون سال پیش آغاز شد؛ دورهای که ابزارهای سنگی برای قصابی حیوانات و آثار بریدگی روی استخوانها دیده میشود. این تغییر غذایی، انرژی متراکمتری در اختیار انسان قرار داد، رشد مغز را ممکن ساخت و مسیر تکامل ما را برای همیشه تغییر داد.
