از حاشیهنشینی تا رهبری ناتو؛ نقشه جاهطلبانه کانادا برای تبدیلشدن به قدرت قطب شمال
در حالی که بیشتر کاناداییها هزاران کیلومتر از قطب شمال فاصله دارند، این منطقه بهسرعت در حال تبدیل شدن به مهمترین جبهه دفاعی کشور است. افزایش فعالیتهای نظامی روسیه، جاهطلبیهای اقتصادی و راهبردی چین و همچنین تأکید دونالد ترامپ بر اهمیت گرینلند برای امنیت آمریکا، همگی نشان میدهند که آینده امنیت کانادا بیش از هر زمان دیگری به شمال گره خورده است.
روسیه در سالهای اخیر حضور نظامی خود را در قطب شمال گسترش داده، پایگاههای دوران شوروی را بازگشایی کرده و فعالیت ناوگان هوایی و دریایی خود را افزایش داده است. در همین حال، گرمایش زمین مسیرهای دریایی قطب شمال را برای مدت طولانیتری قابل استفاده کرده و رقابت بر سر منابع معدنی و انرژی منطقه را شدت بخشیده است. چین نیز علاقه خود را به گذرگاه شمالغربی کانادا و منابع ارزشمند این منطقه پنهان نکرده است.
در واکنش، دولت مارک کارنی بودجه دفاعی را افزایش داده و روند خرید تجهیزات نظامی و جذب نیرو را سرعت بخشیده است. اما مهمترین اقدام کانادا، تقویت پیوندهای امنیتی با اروپا و ایفای نقشی بزرگتر در ناتو است.
در نشست اخیر ناتو، کانادا اعلام کرد که در کنار دانمارک و لتونی به یکی از سه «کشور چارچوب» دفاع شمالی ناتو تبدیل میشود؛ جایگاهی که مسئولیت بیشتری در برنامهریزی، فرماندهی و اجرای عملیات دفاعی در منطقه قطب شمال به این کشور میدهد. این نقش جدید، کانادا را از یک بازیگر حاشیهای به یکی از رهبران امنیت شمالگان تبدیل خواهد کرد.
برای انجام این مأموریت، کانادا نیازمند سرمایهگذاری گسترده در تجهیزات پیشرفته است. دولت در حال مذاکره برای خرید تا ۱۲ زیردریایی جدید از آلمان و همچنین گسترش ناوگان جنگندههای خود است. نویسنده معتقد است کانادا باید بهجای وابستگی بیش از حد به فناوریهای آمریکایی، همکاریهای دفاعی و صنعتی خود را با اروپا عمیقتر کند.
به همین دلیل، اتاوا به برنامه دفاعی «SAFE» اتحادیه اروپا پیوسته و از ایجاد یک بانک بینالمللی ویژه سرمایهگذاری در حوزه دفاع و امنیت حمایت میکند. هدف این اقدامات، تأمین مالی بلندمدت پروژههای نظامی و کاهش وابستگی به ایالات متحده است.
به باور نویسنده، اگر کانادا میخواهد از مرزهای شمالی خود محافظت کند و در برابر فشار قدرتهای بزرگ آسیبپذیر نباشد، باید با تکیه بر اتحاد با کشورهای اروپایی به یک قدرت واقعی در ناتو و قطب شمال تبدیل شود. بیتوجهی به این مسئولیت، نهتنها امنیت منطقه را به خطر میاندازد، بلکه وابستگی کانادا به همسایه جنوبی خود را نیز عمیقتر خواهد کرد.
