فقط قهوه کافئیندار میتواند سپر مغز در برابر زوال عقل باشد!
یک پژوهش بزرگ جدید خبر امیدوارکنندهای برای قهوهدوستان دارد: نوشیدن حدود ۲ تا ۳ فنجان قهوه در روز ممکن است با کاهش خطر ابتلا به زوال عقل و کندتر شدن افت تواناییهای شناختی ارتباط داشته باشد؛ اما ظاهراً این اثر بیشتر به قهوه معمولیِ حاوی کافئین مربوط است و قهوه بدون کافئین چنین ارتباطی را نشان نداده است.
این مطالعه که دادههای بیش از ۱۳۰ هزار نفر را بررسی کرده، تفاوت قابلتوجهی میان انواع قهوه پیدا کرد. افرادی که روزانه حدود دو تا سه فنجان قهوه کافئیندار مینوشیدند، در مقایسه با افرادی که قهوه نمیخوردند، با خطر پایینتر زوال شناختی و زوال عقل مواجه بودند. پژوهشگران همچنین دریافتند که این ارتباط در مورد قهوه بدون کافئین مشاهده نشد.
اما چرا کافئین ممکن است اهمیت داشته باشد؟ قهوه فقط یک نوشیدنی برای رفع خستگی نیست. کافئین میتواند با تأثیر بر سیستم عصبی و مسدود کردن اثر آدنوزین، مادهای که با احساس خوابآلودگی مرتبط است، هوشیاری و تمرکز را افزایش دهد. قهوه همچنین حاوی ترکیبات گیاهی و آنتیاکسیدانهایی است که ممکن است در کاهش التهاب و استرس اکسیداتیو نقش داشته باشند. با این حال، هنوز مشخص نیست کدام ترکیب دقیقاً مسئول اثر مشاهدهشده است.
نتایج با پژوهشهای دیگری نیز همخوانی دارد. یک مطالعه در سال ۲۰۲۶ که بیش از ۴۵۰ هزار نفر را در ۱۰ مطالعه بررسی کرد، رابطهای U شکل میان مصرف قهوه و زوال عقل یافت و پایینترین خطر را در حدود ۲ تا ۳ فنجان در روز گزارش کرد.
با این حال، این یافتهها اثبات نمیکنند که قهوه از زوال عقل جلوگیری میکند. بیشتر این پژوهشها مشاهدهای هستند و عوامل دیگری مانند سبک زندگی، رژیم غذایی، فعالیت بدنی و وضعیت سلامت میتوانند بر نتایج تأثیر بگذارند.
اگر قهوه مینوشید، مصرف متعادل قهوه کافئیندار ممکن است با سلامت بهتر مغز در سالهای آینده همراه باشد؛ اما قهوه هنوز درمان یا تضمینی برای پیشگیری از زوال عقل نیست.
