هرم جمعیتی کانادا وارونه شد؛ روزی که سالمندان از کودکان پیشی گرفتند!
کانادا در آستانه یک تحول جمعیتی تاریخی قرار گرفته است؛ تحولی که کارشناسان آن را «وارونه شدن هرم جمعیتی» مینامند. در سال ۲۰۲۶، تنها ۱۴.۸۵ درصد از جمعیت کشور را کودکان و نوجوانان زیر ۱۵ سال تشکیل میدهند، در حالی که ۲۰.۷۳ درصد جمعیت ۶۵ ساله و بالاتر هستند. به بیان دیگر، برای نخستین بار تعداد سالمندان بهطور قابل توجهی از تعداد کودکان پیشی گرفته است.
هرم جمعیتی در حالت ایدهآل باید در بخش پایین پهن باشد؛ یعنی تعداد کودکان و جوانان بیشتر از گروههای سنی بالاتر باشد. اما اکنون شکل هرم کانادا وارونه شده است. نرخ پایین زاد و ولد، افزایش امید به زندگی و ورود نسل بزرگ «بیبیبومرها» به دوران سالمندی از مهمترین دلایل این تغییر محسوب میشوند.
بر اساس برآوردهای سازمان ملل، جمعیت کانادا در سال ۲۰۲۶ به حدود ۴۰.۵ میلیون نفر رسیده و میانگین سنی مردم به حدود ۴۲ سال افزایش یافته است. کارشناسان هشدار میدهند که این روند در دهههای آینده تشدید خواهد شد. پیشبینی میشود تا سال ۲۰۵۰ سالمندان بیش از یکچهارم جمعیت کشور را تشکیل دهند و در اواخر دهه ۲۰۵۰ تعداد آنها بیش از دو برابر کودکان شود.
پیامدهای این تغییر تنها آماری نیست. با کاهش سهم جوانان، بازار کار با کمبود نیروی انسانی روبهرو میشود و فشار بیشتری بر سیستمهای بازنشستگی، مراقبتهای درمانی و خدمات اجتماعی وارد خواهد شد. همچنین تعداد کمتری از افراد شاغل باید هزینههای مرتبط با جمعیت رو به رشد سالمندان را تأمین کنند. اقتصاددانان معتقدند که پیر شدن جمعیت میتواند رشد اقتصادی را کندتر کرده و دولتها را مجبور به افزایش هزینههای عمومی کند.
در سالهای اخیر، مهاجرت نقش مهمی در جبران کاهش زاد و ولد و حفظ رشد جمعیت کانادا داشته است. با این حال، حتی با وجود مهاجرت گسترده، روند سالمند شدن جامعه متوقف نشده است. برخی دادههای اخیر نیز نشان میدهد که رشد جمعیت کشور بهشدت کاهش یافته و حتی در مقاطعی با افت جمعیت مواجه شده است.
واقعیت این است که کانادا وارد عصر جدیدی شده؛ عصری که در آن جامعهای با موهای خاکستریتر، نیازهای اقتصادی و اجتماعی کاملاً متفاوتی خواهد داشت. هرم جمعیتی که زمانی نماد جوانی و رشد بود، اکنون تصویری از آیندهای پیرتر را نشان میدهد.
