هوش مصنوعی در برابر مهاجران کانادا؛ آیا رباتها رزومه شما را رد میکنند؟
کانادا با اجرای استراتژی جدید «هوش مصنوعی برای همه» امیدوار است بهرهوری اقتصادی، رقابتپذیری و فرصتهای شغلی را افزایش دهد. اما همزمان پرسش مهمی مطرح شده است: اگر هوش مصنوعی بهطور فزاینده تصمیم بگیرد چه کسی به این فرصتها دسترسی پیدا کند، آیا همه افراد از شانس برابر برخوردار خواهند بود؟
پژوهشگران دانشگاه متروپولیتن تورنتو (رایرسون سابق) هشدار میدهند که میان دو سیاست کلیدی کانادا، یعنی مهاجرت و هوش مصنوعی، ارتباطی عمیق وجود دارد که تاکنون کمتر مورد توجه قرار گرفته است. امروزه مساله فقط پذیرش مهاجران نیست؛ بلکه این است که پس از ورود به کشور، چه کسانی فرصتهای شغلی را به دست میآورند.
اقتصاد کانادا بهشدت به مهاجرت وابسته است. بین سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۱، حدود ۸۰ درصد رشد نیروی کار کشور از طریق مهاجران تأمین شد. با وجود اینکه کانادا یکی از پیشرفتهترین سیستمهای جذب مهاجران متخصص را دارد، بسیاری از مهاجران همچنان با مشکل اشتغال متناسب با تخصص خود روبهرو هستند. نزدیک به یکسوم مهاجران تازهوارد دارای تحصیلات عالی در مشاغلی فعالیت میکنند که پایینتر از سطح مهارت و تحصیلات آنهاست؛ رقمی که در میان متولدین کانادا کمتر از یکپنجم است.
اکنون این موانع شکل جدیدی پیدا کردهاند. بسیاری از شرکتها از سیستمهای ردیابی متقاضیان، ابزارهای غربالگری خودکار و پلتفرمهای استخدام مبتنی بر هوش مصنوعی استفاده میکنند. این فناوریها پیش از آن که یک مدیر منابع انسانی رزومهای را ببیند، متقاضیان را رتبهبندی و حذف میکنند.
مطالعات مختلف نشان دادهاند که الگوریتمها ممکن است نابرابریهای موجود را بازتولید کنند، زیرا بر دادههای تاریخی استخدام تکیه دارند. سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) نیز هشدار داده است که این سیستمها میتوانند مشکلاتی در زمینه شفافیت، پاسخگویی و تبعیض ایجاد کنند؛ بهویژه برای گروههایی که از قبل در بازار کار با چالش روبهرو هستند.
در پژوهش اخیر، بسیاری از مهاجران فرآیند استخدام دیجیتال را یک «جعبه سیاه» توصیف کردند. آنها نمیدانند آیا رد شدنشان به دلیل کمبود صلاحیت، رقابت شدید، سلیقه کارفرما یا فیلترهای خودکار بوده است. برخی حتی برای فهمیدن علت دریافت نکردن پاسخ، به ابزارهایی مانند ChatGPT مراجعه کردهاند. جویندگان کار اکنون باید نهتنها تواناییهای خود را ثابت کنند، بلکه یاد بگیرند چگونه رزومه و مهارتهایشان را به شکلی ارائه دهند که برای الگوریتمها قابل فهم باشد.
کارشناسان تأکید میکنند که هوش مصنوعی ذاتاً تبعیضآمیز نیست و میتواند به افزایش کارایی استخدام کمک کند. با این حال، کانادا باید اطمینان حاصل کند که فناوریهای جدید، تلاش چندین دههای این کشور برای جذب مهاجران متخصص را تضعیف نمیکنند.
