عوارض طولانی مدت سرخک که خیلیها از آن بیخبرند!
سرخک که سالها در کشورهای توسعهیافته تقریباً حذف شده بود، دوباره در حال بازگشت است. در ژانویه سال جاری، بریتانیا وضعیت «ریشهکنی سرخک» را از دست داد، زیرا میزان واکسیناسیون به زیر ۹۵ درصد، حداقل لازم برای کنترل این ویروس بسیار مسری، رسید. در ایالات متحده نیز با وجود ادامه شیوع، نگرانیها درباره مسیر مشابه افزایش یافته است. کارشناسان، علت اصلی این بازگشت را کاهش تمایل به واکسیناسیون میدانند.
برخلاف تصور برخی مخالفان واکسن، سرخک فقط یک بیماری کوتاهمدت تنفسی نیست. دانشمندان اکنون میدانند که هدف اصلی این ویروس، سیستم ایمنی بدن است. سرخک میتواند حتی پس از بهبودی ظاهری، آسیبهای عمیقی بر جای بگذارد و در برخی موارد باعث اختلالات عصبی مرگبار شود که سالها بعد از عفونت اولیه ظاهر میشوند. مهمتر از آن، این ویروس میتواند «حافظه ایمنی» بدن را پاک کند.
«حافظه ایمنی» شامل سلولهایی است که بیماریهای قبلی را به خاطر میسپارند و بدن را در برابر عفونتهای آینده محافظت میکنند. پژوهشگران میگویند سرخک این سلولها را هدف قرار داده و از بین میبرد؛ پدیدهای که به آن «فراموشی ایمنی» گفته میشود. نتیجه آن این است که فرد حتی پس از بهبودی، برای مدت طولانی نسبت به بیماریهای معمولی آسیبپذیرتر میشود.
مطالعات نشان دادهاند که کودکان پس از ابتلا به سرخک ممکن است تا دو یا سه سال در معرض خطر بالاتر مرگ ناشی از سایر عفونتها باشند. در برخی موارد، سیستم ایمنی آنها بین ۲۰ تا ۷۵ درصد از حافظه خود را از دست میدهد و باید دوباره آن را از طریق مواجهه با بیماریهای مختلف بازسازی کند؛ فرآیندی که ممکن است سالها طول بکشد.
سرخک همچنین یکی از مسریترین بیماریهای شناختهشده است؛ تا ۹۰ درصد افراد غیرواکسینه در صورت تماس با فرد مبتلا آلوده میشوند. پیش از معرفی واکسن در سال ۱۹۶۳، این بیماری سالانه جان میلیونها کودک را میگرفت و در آمریکا تا سال ۲۰۰۰ حذف شده بود.
پژوهشگران هشدار میدهند که کاهش واکسیناسیون میتواند ما را به دورهای بازگرداند که بیماریهای دوران کودکی بسیار خطرناکتر بودند.
