انقلاب ژنتیکی در کشاورزی؛ گوجههایی با عطر «پاپکورن کرهای» متولد شدند
دانشمندان چینی با استفاده از فناوری ویرایش ژن موفق شدهاند نخستین گوجهفرنگیهای جهان را تولید کنند که رایحهای شبیه «پاپکورن کرهای» دارند؛ دستاوردی که میتواند مشکل کاهش عطر و طعم این میوه در طول حملونقل و نگهداری را برطرف کند.
گوجهفرنگی یکی از پرمصرفترین محصولات کشاورزی در جهان است و به دلیل رنگ درخشان، کاربرد گسترده در آشپزی و ارزش غذایی بالا اهمیت ویژهای دارد. با این حال، عطر آن نقش تعیینکنندهای در جذابیت حسی و حتی قیمت بازار دارد. مشکل اینجاست که بلافاصله پس از جدا شدن از بوته، تغییرات متابولیکی آغاز میشود و به تدریج رایحه و طعم گوجه کاهش مییابد؛ روندی که در مسیر توزیع و انبارداری تشدید میشود.
اکنون پژوهشگران با بهرهگیری از فناوری CRISPR/Cas9 و همزمان دستکاری دو ژن کلیدی، گونهای «فوقالعاده معطر» ایجاد کردهاند. آنها ژنی به نام BADH2 را غیرفعال کردند و دریافتند این کار موجب تجمع ترکیبی آلی به نام 2-استیل-1-پیرولین میشود؛ مادهای که مسئول عطر دلپذیر و پاپکورنمانند است.
در ادامه، دو واریانت ژنی با نامهای SlBADH1 و SlBADH2 شناسایی و عملکردشان متوقف شد. نتایج نشان داد این خطوط جهشیافته بهطور قابل توجهی میزان بیشتری از 2 AP تولید میکنند. یافتهها که در مجله Journal of Integrative Agriculture منتشر شده، تأیید میکند هر دو ژن در تنظیم این عطر نقش دارند، هرچند SlBADH2 نقش غالبتری ایفا میکند.
نکته مهم اینکه این تغییرات ژنتیکی تأثیری بر ویژگیهای اساسی گیاه نداشته است؛ زمان گلدهی، ارتفاع بوته، وزن میوه، میزان قندها، اسیدهای آلی و ویتامین C تفاوت معناداری با نمونههای معمولی نداشتهاند. به گفته پژوهشگران، هدف «بهبود طعم بدون کاهش عملکرد محصول» محقق شده است.
اکنون مرحله بعدی، انتقال این ویژگی معطر به ارقام تجاری برتر است؛ اقدامی که میتواند همانند برنجهای معطر، سلیقه مصرفکنندگان و ارزش بازار را متحول کند.
