واکسن واحدی که میتواند سرماخوردگی، آنفلوآنزا و حتی آلرژی را شکست دهد
پژوهشگران دانشگاه استنفورد در حال توسعه یک واکسن «جهانی» به شکل اسپری بینی هستند که میتواند بدن را در برابر طیف گستردهای از ویروسها و باکتریها محافظت کند؛ از سرماخوردگی و آنفلوآنزا گرفته تا کووید و حتی برخی عفونتهای باکتریایی ریه. این فناوری هنوز در مرحله آزمایشهای حیوانی است و برای تأیید نهایی به کارآزماییهای انسانی نیاز دارد، اما متخصصان آن را گامی هیجانانگیز و بالقوه تحولآفرین توصیف کردهاند.
برخلاف واکسنهای رایج که بر پایه آموزش سیستم ایمنی برای مقابله با یک بیماری مشخص طراحی میشوند، این روش جدید مسیر متفاوتی را در پیش گرفته است. به جای آموزش مستقیم سیستم ایمنی، این واکسن نحوه ارتباط سلولهای ایمنی با یکدیگر را شبیهسازی میکند.
اسپری بینی پس از ورود به بدن، نوعی از گلبولهای سفید به نام ماکروفاژها را در ریه در وضعیت «هشدار آمادهباش» قرار میدهد. در این حالت، سلولها بدون توجه به نوع عامل مهاجم، آماده واکنش سریع هستند. در آزمایشهای حیوانی، این آمادگی تا حدود سه ماه دوام داشته است.
نتایج منتشرشده در مجله Science نشان میدهد این وضعیت آمادهباش باعث کاهش ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ برابری ورود ویروسها به ریه شده است. حتی اگر برخی عوامل بیماریزا عبور کنند، سایر بخشهای سیستم ایمنی نیز در حالت آماده برای مقابله فوری قرار دارند.
پژوهشگران همچنین اعلام کردند این واکسن در برابر دو باکتری خطرناک یعنی استافیلوکوکوس اورئوس و آسینتوباکتر بومانی نیز محافظت ایجاد کرده است. به گفته تیم تحقیقاتی، این واکسن میتواند نه فقط علیه آنفلوآنزا یا کووید، بلکه در برابر «تقریباً همه ویروسها» و حتی برخی آلرژنها نیز اثر محافظتی داشته باشد؛ ادعایی که در صورت تأیید انسانی، میتواند تعریف واکسیناسیون را دگرگون کند.
