سالانه یک میلیارد دلار از جیب مالیاتدهندگان کانادایی برای پوشش درمانی پناهجویان
یادداشت هفته به قلم: شاکه آیوازیان – کانادا سالهاست خود را کشوری پیشرو در حمایت از پناهجویان معرفی میکند. اما اکنون اعداد و ارقام تازه، پرسشی جدی را پیش روی افکار عمومی گذاشته است: هزینه این سیاستها تا کجا قابل تحمل است؟
بر اساس گزارش جدید «دفتر بودجه پارلمان»، هزینه برنامه سلامت موقت برای پناهندگان و متقاضیان پناهندگی در سال جاری به حدود یک میلیارد دلار میرسد؛ رقمی که تنها شش سال پیش حدود 211 میلیون دلار بود. پیشبینیها نشان میدهد اگر روند فعلی ادامه یابد، این رقم تا سال 2029 میتواند به 1.5 میلیارد دلار در سال برسد. در مجموع، تا پایان دهه جاری، بیش از 6 میلیارد دلار از منابع عمومی صرف این برنامه خواهد شد.
برنامه موسوم به Interim Federal Health Program طیف گستردهای از خدمات درمانی را پوشش میدهد: از بستری و جراحی گرفته تا خدمات دندانپزشکی، بیناییسنجی، دارو و حتی برخی خدمات مکمل. سطح پوشش این برنامه در مواردی فراتر از آن چیزی است که بسیاری از شهروندان کانادایی تحت پوشش بیمههای استانی دریافت میکنند. همین موضوع به محور اصلی انتقادها تبدیل شده است، بهویژه در شرایطی که میلیونها کانادایی هنوز به پزشک خانواده دسترسی ندارند و با صفهای طولانی درمانی مواجهاند.
افزایش هزینهها بیارتباط با رشد چشمگیر تعداد متقاضیان پناهندگی نیست. در سال 2016، حدود 16 هزار نفر در کانادا درخواست پناهندگی داده بودند. اما تا سال 2024 این رقم به حدود 190 هزار نفر در سال رسید و همزمان بیش از 250 هزار پرونده در صف بررسی باقی مانده است. طبق تازهترین آمار، نزدیک به 300 هزار نفر در انتظار رسیدگی به پرونده خود هستند؛ جمعیتی معادل یک شهر متوسط.
نکته مهم آن است که همه افرادی که تحت پوشش این برنامه سلامت قرار دارند، لزوماً پناهنده پذیرفتهشده نیستند. بخشی از آنان متقاضیانی هستند که هنوز پروندهشان بررسی نشده و حتی گروهی نیز پس از رد درخواستشان همچنان تا مدتی از مزایا بهرهمند میشوند. با توجه به اینکه رسیدگی به پروندهها در هیأت مهاجرت و پناهندگی کانادا به طور متوسط تا 24 ماه طول میکشد، حتی افرادی که در نهایت واجد شرایط شناخته نمیشوند نیز ممکن است دو سال از خدمات درمانی رایگان استفاده کنند.
در کنار برنامه سلامت، طرحهای دیگری نیز هزینههای فدرال را افزایش دادهاند. برای نمونه، «برنامه کمک اسکان موقت» بخشی از هزینه اقامت و خوراک برخی متقاضیان را پوشش میدهد. طبق اسناد منتشرشده در سال 2024، برخی دریافتکنندگان این حمایتها روزانه بیش از 200 دلار برای اتاق و غذا دریافت کردهاند؛ شامل حدود 140 دلار برای اقامت در هتل و 84 دلار برای وعدههای غذایی. این مبالغ البته همگانی نیست، اما برای گروهی از متقاضیان پرداخت شده است.
کارشناسان علت رشد سریع هزینهها را در دو عامل اصلی میدانند: افزایش حجم درخواستها و طولانی شدن زمان رسیدگی. از سوی دیگر، سیاستهای ویزایی آسانتر در برخی مقاطع باعث شده افرادی با ویزای توریستی، تحصیلی یا کاری وارد کانادا شوند و سپس درخواست پناهندگی دهند. نمونههایی مانند افزایش درخواستها از مکزیک که پس از بازگشت الزام ویزا کاهش یافت، یا رشد قابل توجه پروندههای مربوط به اتباع هند، نشان میدهد سیاستهای ورودی تا چه حد بر آمار نهایی اثرگذار است.
دولت فدرال اخیراً اصلاحاتی را برای مهار هزینهها اعلام کرده است. از ماه مه، متقاضیان باید برای هر نسخه دارویی 4 دلار پرداخت کنند و برای خدماتی مانند دندانپزشکی یا مشاوره، 30 درصد هزینه را شخصاً بپردازند. با این حال، حتی با این تغییرات نیز دامنه پوشش برنامه همچنان گستردهتر از بسیاری از طرحهای استانی برای شهروندان باقی میماند.
در نهایت، بحث اصلی بر سر اصل حمایت از پناهندگان واقعی نیست؛ کانادا همچنان به تعهدات بینالمللی خود پایبند است و بسیاری از افراد واقعاً نیازمند حمایت هستند. مسئله، مدیریت نظامی است که با انباشت پروندهها، طولانی شدن فرآیندها و رشد سریع هزینهها، زیر فشار قرار گرفته است. اگر اصلاحات ساختاری در روند بررسی پروندهها و سیاستهای صدور ویزا صورت نگیرد، بار مالی این وضعیت همچنان بر دوش مالیاتدهندگان باقی خواهد ماند و اعتماد عمومی به نظام مهاجرتی کشور بیش از پیش آسیب خواهد دید.
