هفت واکنش غریزی بدن در وضعیت مرگ و زندگی
در موقعیتهای مرگ و زندگی، بدن انسان فقط به «جنگ یا گریز» محدود نمیشود. فراتر از تپش قلب و افزایش فشار خون، مجموعهای از واکنشهای پنهان و گاه عجیب فعال میشوند که هدفشان فقط یک چیز است: زنده نگه داشتن شما. این سازوکارهای غریزی، گاهی شگفتانگیز و گاهی ناراحتکنندهاند، اما همگی بخشی از جعبه ابزار بقا در بدن انسان هستند.
یکی از این واکنشها، توانایی نگه داشتن نفس برای مدت بسیار طولانیتر از حد انتظار است. تماس صورت با آب سرد، ضربان قلب را کاهش میدهد و اکسیژن را به مغز و قلب هدایت میکند. به همین دلیل است که در شرایط اضطراری زیر آب، بدن ناگهان مقاومتر میشود.
در لحظات خطر، بسیاری از افراد احساس میکنند زمان کند شده است. پژوهشها نشان میدهد مغز در شرایط تهدید، اطلاعات را با سرعت بیشتری پردازش میکند یا خاطره رویداد را با جزئیات بیشتری ذخیره میکند، و همین باعث میشود زمان کشدار به نظر برسد.
کابوسها نیز فقط نشانه اضطراب نیستند. مطالعات نشان دادهاند که رویاهای ترسناک میتوانند مغز را برای واکنش بهتر به خطرات واقعی تمرین دهند؛ نوعی شبیهسازی شبانه برای بقا.
در شرایط تهدید، مردمک چشم گشاد میشود تا نور بیشتری وارد شود و دید بهتری فراهم کند. همزمان، مغز میتواند درد را موقتاً خاموش کند تا فرد بتواند فرار کند یا بجنگد، حتی اگر آسیب دیده باشد.
لرزش شدید بدن هم نشانه ضعف نیست. این لرزش نتیجه هجوم آدرنالین و آماده شدن عضلات برای حرکت سریع است. حتی حس بویایی انسان نیز در خطر فعالتر میشود؛ پژوهشها نشان میدهد مغز میتواند بوی ترس را از عرق دیگران بهطور ناخودآگاه تشخیص دهد.
این واکنشها شاید عجیب باشند، اما هرکدام یادآور هوشمندی بدن در مواجهه با مرگاند؛ سیستمی قدیمی که هنوز هم، در لحظه بحران، ناجی ماست.
