کانادا، صدرنشین تورم غذایی در گروه هفت؛ چرا قیمتها بالا میرود؟
در دسامبر، قیمت مواد غذایی در کانادا نسبت به سال قبل 6.2 درصد افزایش یافت، بهطوری که قیمتهای فروشگاههای مواد غذایی 5 درصد و رستورانها 8.5 درصد رشد کردند. این نرخ نه تنها بالاتر از انتظار بود، بلکه کانادا را به بالاترین نرخ تورم غذایی از آگوست 2023 رساند و آن را به صدر جدول گروه هفت منتقل کرد. دادههای قابل مقایسه بینالمللی نشان میدهند کانادا با 6.2 درصد در صدر قرار دارد، ژاپن با 6.1 درصد نزدیکترین رقیب است و پس از آن بریتانیا با تورم غذایی 4.2 درصد و آمریکا با 3.1 درصد قرار دارند. ایتالیا، فرانسه و آلمان زیر 3 درصد هستند.
این وضعیت برای سیاستگذاران باید زنگ خطر باشد، زیرا عجیب است که تورم غذایی کانادا تقریباً دو برابر آمریکا باشد، در حالی که آمریکا سیاستهای تعرفهای و مقابله تجاری تهاجمیتری دارد. اگر تعرفهها عامل اصلی بودند، آمریکا باید در صدر این جدول میبود، اما نیست.
بخشی از جهش دسامبر با حذف موقت مالیات بر کالاها و خدمات (GST) قابل توضیح است. این نوع تسهیلات کوتاهمدت باعث نوسان قیمتها میشود، زیرا وقتی مالیات حذف و دوباره اعمال میشود، سیگنالهای قیمت تحریف میشوند و خردهفروشان و تأمینکنندگان واکنشهای متفاوتی نشان میدهند. در سطح فروشگاه، افزایش قیمتها بیشتر ناشی از گوشت، ماهی، سبزیجات و کالاهای اساسی مانند قهوه بود، حتی در دورهای که خردهفروشان از تأمینکنندگان خواسته بودند قیمتها را افزایش ندهند. این نشان میدهد فشارهای هزینهای واقعی، پایدار و دشوار برای کنترل هستند.
چشمانداز هم بدتر است و احتمالاً تورم غذایی ژانویه 2026 حتی بالاتر خواهد بود، موضوعی که برای خانوادهها و امنیت غذایی نگرانکننده است. اگرچه بخشی از تورم به عوامل جهانی مانند تغییرات آب و هوایی و هزینه انرژی برمیگردد، اما بخش عمده آن ناشی از سیاستها و ساختارهای داخلی است: موانع تجارت بین استانی، ضعف لجستیک، هزینههای انطباق، قیمتگذاری کربن در زنجیره تامین و محیط کلان اقتصادی کند. اینها شوکهای موقتی نیستند بلکه ضعفهای ساختاریاند.
در نهایت، مشکل اصلی تورم غذایی کانادا سیاستمحور است و تا زمانی که این واقعیت پذیرفته نشود، اقدام جدی برای کاهش قیمتها رخ نخواهد داد.
