کارمندان سالمند ژاپنی حقوق میگیرند تا پشت میز کنار پنجره بنشینند و کار نکنند
در حالی که مدیران ارشد در آمریکا و اروپا فشار برای بهرهوری بیوقفه و بازگشت پنجروزه به دفتر را افزایش میدهند، ژاپن هزاران کارمند سالمند را تشویق میکند که سر کار بیایند، پشت میز بنشینند و عملاً کار چندانی انجام ندهند.
این گروه که به آنها madogiwazoku یا «نسل پنجرهای» میگویند، عمدتاً مردان نسل ایکس و بومر در سنین پنجاه و شصت سال هستند که با وعده استخدام مادامالعمر و حقوق مبتنی بر سابقه استخدام شدهاند. وظایفشان محدود به پاسخ دادن به ایمیلهای گاهبهگاه، جابجایی مدارک و مرتب کردن پروندههاست و از مسئولیت واقعی دور نگاه داشته میشوند.
این پدیده نهتنها نوعی احترام به سالمندان است، بلکه سیاستی هوشمندانه برای حفظ تجربه و ثبات روانی کارکنان است. در ژاپن بیش از یکچهارم افراد ۶۵ سال به بالا در سال ۲۰۲۲ مشغول به کار بودند، در حالی که این نسبت در آمریکا کمتر از یکپنجم و در بریتانیا یکدهم است. دولت ژاپن با اصلاح قانون تثبیت اشتغال سالمندان و ارائه یارانهها، شرکتها را تشویق میکند کارکنان خود را تا ۷۰ سالگی نگه دارند.
با این حال، جوانترها از حضور این «کارمند پنجرهای» رضایت ندارند. در یک مطالعه روی ۳۰۰ کارمند ۲۰ تا ۳۹ ساله، تقریباً نیمی گفتند شرکتشان چنین افرادی دارد و بیشترین فعالیت آنها شامل استراحتهای زیاد، گپ زدن، وبگردی و خیره شدن به فضاست. ۹۰ درصد شرکتکنندگان معتقد بودند این افراد بر روحیه تیم اثر منفی دارند، بار کاری دیگران را افزایش میدهند و هزینه نیروی کار را بالا میبرند.
با این حال، مزیت این سیاست برای شرکتها ملموس است: حفظ امنیت روانی کارکنان، کاهش ترس از اخراج ناگهانی و امکان استفاده از تجربه چند دههای سالمندان برای آموزش و راهنمایی جوانترها. در عصری که بهرهوری با هوش مصنوعی معیار ارزش است، نسل پنجرهای شاید کمکار به نظر برسد، اما به نوعی آرامش و اطمینان برای بقیه کارکنان فراهم میکند: مهارت ناقص یا فصل مالی بد به معنای پایان کار نیست.
