وقتی هوش مصنوعی از ریاضیدان جلو میزند؛ آینده چه میشود؟
هوش مصنوعی آنقدر سریع در ریاضیات پیشرفت کرده که برخی از برجستهترین ریاضیدانان جهان درباره آینده رشته خود نگران شدهاند. ترنس تائو، برنده مدال فیلدز، میگوید این فناوری بحران جدی در ارزشها و شیوههای ریاضیات ایجاد کرده است.
در ماههای اخیر، مدلهای هوش مصنوعی چند مسئله بسیار دشوار و حلنشده را پشت سر گذاشتهاند؛ از جمله یک مساله هزاره، مجموعهای از سختترین مسایل ریاضی جهان. چیزی که زمانی میتوانست برای یک ریاضیدان جوان جایزه، شهرت و موقعیت دانشگاهی به همراه داشته باشد، اکنون ممکن است در چند لحظه توسط ماشین انجام شود.
نگرانی فقط از دست رفتن شغل نیست. ریاضیدانان میپرسند اگر هوش مصنوعی بتواند مسالهای را حل کند اما انسان نتواند استدلال آن را بفهمد، آیا واقعاً میتوان چنین نتیجهای را «دانش» نامید؟ تائو هشدار داده که ممکن است به نقطهای برسیم که یک نتیجه مهم اثبات شود، اما هیچ انسانی قادر به توضیح یا درک آن نباشد.
واکنش جامعه ریاضی یکدست نیست. برخی پژوهشگران هوش مصنوعی را ابزاری فوقالعاده برای کشف سریعتر حقیقت میدانند، اما گروهی دیگر معتقدند ارزش ریاضیات فقط در پاسخ نهایی نیست؛ بلکه در مسیر رسیدن به آن، گفتوگو، شهود و درک انسانی نهفته است.
حتی جیکوب تسیمِرمن، برنده مدال فیلدز، تصمیم گرفته از پژوهش ریاضی فاصله بگیرد و به OpenAI بپیوندد تا روی ایمنی هوش مصنوعی کار کند. در مقابل، برخی ریاضیدانان خواستار مقاومت جدی در برابر استفاده از AI در این حوزه هستند.
مسالهای که اکنون ریاضیدانان با آن روبهرو هستند، شاید برای تمام مشاغل آینده هشداردهنده باشد: اگر ماشین در کاری که انسان قرنها برای انجامش تلاش کرده بهتر شود، آیا هنوز خودِ انجام دادن آن کار برای انسان ارزشمند خواهد بود؟
