واکسنِ همهفنحریف؛ تلاش دانشمندان برای شکست همزمان آنفلوآنزا، کرونا و بیماریهای تنفسی
دانشمندان در حال بررسی ایدهای جاهطلبانه هستند: ساخت واکسنی که بتواند همزمان در برابر طیف گستردهای از ویروسها و باکتریهای تنفسی از بدن محافظت کند. برخلاف واکسنهای معمول که برای یک بیماری خاص طراحی میشوند، این رویکرد جدید بر تقویت «سیستم ایمنی ذاتی»، یعنی بخشی از ایمنی بدن که بهطور کلی با عوامل بیماریزا مقابله میکند، تمرکز دارد.
الهام این تحقیقات از واکسن BCG ( مخصوص سل) آمده است. پژوهشها نشان دادند افرادی که این واکسن را دریافت کردهاند، در برابر بیماریهایی مانند کووید ۱۹ نیز تا حدی مقاومتر هستند. همین ویژگی باعث شد دانشمندان به فکر توسعه واکسنی بیفتند که بتواند چنین محافظت گستردهای ایجاد کند، اما بدون استفاده از باکتری زنده.
در یک مطالعه جدید، پژوهشگران واکسنی بهصورت اسپری بینی طراحی کردند که در چهار دوز به موشها داده شد. نتایج شگفتانگیز بود: این واکسن توانست از موشها در برابر آنفلوآنزا، کووید، سارس و حتی برخی عفونتهای باکتریایی محافظت کند. بررسیها نشان داد این واکسن ساختارهای کوچکی در ریه ایجاد میکند که مانند دژهای دفاعی، بهطور مداوم با عفونتها مقابله میکنند.
با این حال، دانشمندان هشدار میدهند که این یافتهها هنوز در مراحل ابتدایی هستند. تفاوتهای اساسی بین بدن انسان و موش به این معناست که موفقیت در آزمایشهای انسانی تضمینشده نیست. علاوه بر این، هنوز مشخص نیست آیا چنین ساختارهای ایمنی در بدن انسان نیز شکل میگیرند یا نه.
با وجود این چالشها، این پژوهش مسیر تازه و هیجانانگیزی را در علم ایمنیشناسی باز کرده است. اگر این رویکرد موفق شود، میتواند آینده واکسنها را متحول کرده و راهی برای مقابله همزمان با چندین بیماری خطرناک فراهم کند.
