نه؛ گوش دادن به موسیقی کلاسیک از بچهها نابغه نمیسازد!
سالهاست این باور میان والدین دست به دست میشود که گوش دادن کودکان به موسیقی کلاسیک، بهویژه آثار موتزارت، آنها را باهوشتر میکند. این تصور آنقدر فراگیر شد که در دهه نود میلادی، بسیاری از مادران باردار به محض حس کردن اولین حرکت جنین، سراغ سیدیهای موتزارت میرفتند.
این نظریه از مطالعهای در سال 1993 شکل گرفت که اصلا درباره هوش عمومی نبود، بلکه روی توانایی فضایی تمرکز داشت. در این پژوهش، دانشجویان پس از شنیدن سکوت، توضیحات کلامی یا موسیقی موتزارت، وظایف سادهای مثل حل معما یا اوریگامی انجام دادند. نتیجه نشان داد افرادی که به موتزارت گوش داده بودند، تنها برای مدت کوتاهی عملکرد بهتری داشتند. هیچ اثر ماندگار یا افزایش ضریب هوشی در کار نبود.
اما برداشت عمومی مسیر دیگری رفت. رسانهها و کتابهای عامه پسند این یافته محدود را به شکلی اغراق آمیز تفسیر کردند و ناگهان این تصور شکل گرفت که موسیقی کلاسیک میتواند کل مغز را تقویت کند یا حتی اختلالاتی مثل بیش فعالی، نارساخوانی و اوتیسم را درمان کند. کار به جایی رسید که فرماندار ایالتی در آمریکا پیشنهاد داد برای همه نوزادان موسیقی کلاسیک تهیه شود، آن هم در حالی که اطلاعات موسیقایی خودش هم چندان دقیق نبود.
امروز این باور کاملا رد شده است. با این حال، موسیقی کلاسیک هنوز میتواند فوایدی داشته باشد، نه به عنوان ابزار افزایش هوش، بلکه به عنوان تجربهای حسی و عاطفی. قطعات آرام میتوانند کودک را آرام کنند و به تمرکز و حافظه کمک کنند، در حالی که قطعات پیچیدهتر حس الگوها و شنیداری را تحریک میکنند.
مهمتر از همه این است که این مزایا فقط به موسیقی کلاسیک محدود نیست. هر نوع موسیقی میتواند به رشد مغز کودک کمک کند. شاید بزرگترین هدیه موسیقی کلاسیک، نه افزایش هوش، بلکه ایجاد یک علاقه مادام العمر به هنر باشد.
