ماشینی برای رمزگشایی جهان؛ هوش مصنوعی جدیدی که میخواهد قوانین طبیعت را کشف کند
در حالی که انتظار میرفت دو پژوهشگر برجسته هوش مصنوعی به پروژه میلیارددلاری «پرومتئوس» متعلق به جف بزوس بپیوندند و روی تحول صنایع مهندسی و تولید کار کنند، آنها مسیر متفاوتی را انتخاب کردند؛ مسیری که هدفش نه ساخت اتومبیل و هواپیما، بلکه درک عمیقتر خود جهان است.
آنیما آنانداکومار و بندیکت ینیک از شرکت تازهتأسیس Accelerated Understanding پرده از سامانهای جدید برداشتند که به گفته آنها با مدلهای مشهور هوش مصنوعی مانند ChatGPT و Claude تفاوتی بنیادین دارد. این سیستم بهجای تمرکز بر زبان و متن، برای فهم پدیدههای فیزیکی طراحی شده است.
بر اساس ادعای این شرکت، مدل جدید میتواند در یک درخواست واحد تا ۵ تریلیون واحد داده را پردازش کند؛ ظرفیتی که حدود پنج میلیون برابر بیشتر از توان معمول مدلهای پیشرفته کنونی است. اگر ChatGPT از روی متنها آموزش دیده تا کلمه بعدی را پیشبینی کند، این سامانه برای پیشبینی رویدادهای فیزیکی در فضا و زمان آموزش دیده است.
این فناوری بر پایه معماری رایج «ترنسفورمر» ساخته نشده، بلکه از رویکردی به نام «اپراتورهای عصبی» استفاده میکند؛ فناوری که آنانداکومار سالها در توسعه آن نقش داشته است. او معتقد است بیشتر هوش مصنوعیهای امروزی «انسانمحور» هستند، زیرا بر زبان تمرکز دارند، در حالی که این سیستم «طبیعتمحور» است و تلاش میکند قوانین جهان را مستقیماً بیاموزد.
کاربردهای احتمالی این فناوری بسیار گسترده است. از طراحی پیشرفته تراشههای رایانهای و بهینهسازی مواد و دما گرفته تا پیشبینی آبوهوای شدید، توسعه رباتیک و تحلیل دادههای زمینشناسی برای صنایع انرژی. هدف این است که بهجای استفاده از مدلهای ریاضی جداگانه برای هر حوزه، یک هوش مصنوعی بتواند انواع مسائل فیزیکی را حل کند.
آنانداکومارمیگوید «جنسن هوانگ»، مدیرعامل انویدیا، از نخستین افرادی بود که او را به دنبال کردن این ایده تشویق کرد. اکنون شرکت او امیدوار است نسل جدیدی از هوش مصنوعی را بسازد که نه فقط زبان انسان، بلکه زبان طبیعت را نیز درک کند؛ گامی که شاید بتواند برخی از بزرگترین رازهای جهان را آشکار سازد.
