قلبی که در آزمایشگاه میتپد؛ انقلابی تازه برای درمان بیماریهای قلبی
دانشمندان موفق به ساخت یک مدل سهبعدی از قلب موسوم به «قلب روی تراشه» یا heart-on-a-chip شدهاند؛ دستاوردی پیشرفته که میتواند تحولی اساسی در مبارزه با بیماریهای قلبی و نارسایی قلبی ایجاد کند. این مدل مهندسیشده نهتنها بهطور خودکار میتپد، بلکه با استفاده از کلسیم فعالیت عضلانی را آغاز کرده و به داروهای رایج واکنش قابل پیشبینی نشان میدهد.
آنچه این فناوری را منحصربهفرد میکند، بهرهگیری از یک سیستم دوگانه حسگر است که امکان پایش لحظهای عملکرد بافت قلب را حتی در سطح سلولی فراهم میکند. این قابلیت به پژوهشگران کمک میکند عملکرد سلولها را دقیقتر بررسی کرده و مسیرهای پیشگیری از نارسایی قلبی را بهتر درک کنند.
برای ساخت این مدل، سلولهای عضلانی و بافت همبند قلب از موشها استخراج و در محیطی غنی از مواد مغذی رشد داده شدند، سپس روی تراشههای سیلیکونی انعطافپذیر قرار گرفتند. برای اندازهگیری عملکرد قلب، از دو نوع حسگر استفاده شد: ستونهای الاستیک برای سنجش قدرت ضربان و حسگرهای ژلی بسیار کوچک برای بررسی فشار مکانیکی در سطح سلولها.
به گفته پژوهشگران، این فناوری میتواند مسیر پزشکی شخصیسازیشده را هموار کند؛ بهطوری که پیش از شروع درمان، موثرترین دارو برای هر فرد شناسایی شود.
در شرایطی که بیماریهای قلبی همچنان یکی از اصلیترین علل مرگومیر در جهان هستند، این پیشرفت اهمیت بیشتری پیدا میکند. حملات قلبی معمولاً در اثر انسداد جریان خون به دلیل تجمع پلاک در عروق رخ میدهند و میتوانند آسیبهای جبرانناپذیری ایجاد کنند. بیماری عروق کرونر نیز که اغلب بدون علامت پیشرفت میکند، یکی از عوامل اصلی این حملات است.
کارشناسان تأکید میکنند که فعالیت بدنی منظم، سبک زندگی سالم و بررسیهای دورهای قلب میتواند نقش مهمی در پیشگیری از این بیماریها داشته باشد. این نوآوری جدید، امیدی تازه برای آیندهای با درمانهای دقیقتر و موثرتر در حوزه سلامت قلب به شمار میرود.
