تنفس از دهان؛ این عادت ساده می‌تواند به مغز، قلب و دندان‌ها آسیب بزند
تنفس کاری است که بدون فکر کردن انجام می‌دهیم، اما اگر بیشتر اوقات به جای بینی از دهان نفس بکشیم، ممکن است بدنمان هزینه آن را بپردازد. پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند تنفس دهانی، به‌ویژه اگر مزمن باشد، می‌تواند با تغییراتی در عملکرد عروق، مغز، وضعیت فک و سلامت دهان همراه باشد.
در یک مطالعه در سال ۲۰۲۶، ۴۵ مرد جوان و سالم در شرایط کنترل‌شده هم از بینی و هم از دهان نفس کشیدند. پس از تنفس از بینی، شاخص‌هایی از عملکرد بهتر عروق مشاهده شد؛ از جمله افزایش ۶.۳۵ درصدی در زمان انتقال نبض و ۴.۴۶ درصدی در گشادشدن سرخرگ بازویی. در مقابل، تنفس دهانی چنین تغییراتی ایجاد نکرد.
مغز نیز ظاهراً به مسیر ورود هوا واکنش نشان می‌دهد. یک پژوهش دیگر با تصویربرداری عملکردی مغز نشان داد جریان هوا از بینی با پایداری بیشتر شبکه‌های مغزی مرتبط با توجه، تصمیم‌گیری، احساسات و پردازش اطلاعات همراه است. در تنفس دهانی، این هماهنگی بیشتر به سمت پراکندگی و گسستگی پیش رفت؛ الگویی که با برخی شواهد قبلی درباره ارتباط تنفس مزمن از دهان و کاهش توجه همخوانی دارد.
اما ماجرا به مغز ختم نمی‌شود. یک مرور نظام‌مند در سال ۲۰۲۶ نشان داد افرادی که از دهان نفس می‌کشند، بیشتر با مشکلات مفصل فک، تغییر وضعیت سر و گردن و کاهش کارایی جویدن مواجه‌اند. البته پژوهشگران تأکید کرده‌اند که این مطالعات ثابت نمی‌کنند تنفس دهانی مستقیماً باعث درد فک یا گردن می‌شود.
دهان نیز از این عادت آسیب می‌بیند. تنفس مداوم از دهان، به‌خصوص هنگام خواب، باعث تبخیر بزاق می‌شود. بزاق یکی از دفاع‌های طبیعی بدن در برابر پوسیدگی دندان است و کاهش آن می‌تواند به افزایش پلاک، پوسیدگی و بیماری لثه منجر شود.
علت تنفس دهانی اغلب گرفتگی بینی است؛ از انحراف تیغه بینی و آلرژی گرفته تا سینوزیت، تورم بافت‌های داخل بینی یا بزرگ‌شدن لوزه‌ها و آدنوئیدها. درمان معمولاً باید از شناسایی علت گرفتگی آغاز شود.
و یک هشدار مهم: چسب‌زدن دهان هنگام خواب، که در شبکه‌های اجتماعی محبوب شده، هنوز شواهد کافی برای استفاده عمومی ندارد و در افراد دارای گرفتگی بینی می‌تواند خطرناک باشد.
